Chuyển hướng bằng JavaScript là khi mã chạy trong trình duyệt tự đổi địa chỉ trang, thường bằng cách gán giá trị mới cho đối tượng window.location. Máy chủ trả trang bình thường với mã 200, trình duyệt tải và chạy mã, mã quyết định đưa người dùng đi đâu. Vì quyết định nằm ở phía trình duyệt, nó có thể dựa vào những thứ máy chủ không biết: kích thước màn hình, dữ liệu đã lưu trong trình duyệt, kết quả một lần gọi API.
Sự linh hoạt đó đi kèm cái giá: chậm hơn chuyển hướng phía máy chủ, phụ thuộc vào việc JavaScript chạy được, và khó hiểu hơn với máy tìm kiếm. Bài này so sánh các cách viết phổ biến, giải thích khác biệt quan trọng giữa href và replace, nêu tình huống hợp và không hợp, và nói vì sao một chuyển hướng JavaScript lạ trên site thường là dấu hiệu bị chèn mã.
Ba cách viết phổ biến và khác biệt
Gán location.href. Câu lệnh window.location.href = "/trang-moi"; hoạt động giống người dùng bấm một liên kết: trình duyệt tải trang mới và thêm một mục vào lịch sử duyệt web. Gán thẳng window.location = "/trang-moi"; cho kết quả tương tự. Đây là cách dùng khi bạn muốn người dùng có thể bấm quay lại về trang hiện tại.
Gọi location.assign. Câu lệnh window.location.assign("/trang-moi"); về hành vi giống gán href, cũng thêm mục vào lịch sử. Một số người chọn cách này vì đọc rõ ý hơn và dễ thay bằng hàm giả khi viết bộ thử.
Gọi location.replace. Câu lệnh window.location.replace("/trang-moi"); tải trang mới nhưng thay thế mục hiện tại trong lịch sử thay vì thêm mục mới. Người dùng bấm quay lại từ trang đích sẽ về trang trước trang hiện tại, bỏ qua trang đã chuyển hướng. Với chuyển hướng tự động, đây gần như luôn là lựa chọn đúng.
Không phải chuyển hướng: history.pushState và replaceState. Hai hàm này đổi địa chỉ hiển thị trên thanh địa chỉ mà không tải trang mới. Router của ứng dụng trang đơn dùng chúng để chuyển giữa các màn hình. Không có yêu cầu nào gửi tới máy chủ, nên chúng không phải chuyển hướng theo nghĩa HTTP, và máy tìm kiếm không coi chúng là chuyển hướng.
Chuyển hướng có hẹn giờ bằng setTimeout
Một kiểu hay gặp nữa là bọc lệnh chuyển trong setTimeout, ví dụ setTimeout(function () { location.replace("/trang-moi"); }, 3000); để chuyển sau ba giây. Người viết thường muốn người dùng kịp đọc một dòng thông báo, hoặc muốn mã đo lường kịp gửi dữ liệu trước khi rời trang.
Lý do thứ nhất gặp đúng các vấn đề như meta refresh có độ trễ: người dùng phải chờ, người dùng trình đọc màn hình bị cắt ngang, và máy tìm kiếm có thể không chờ đủ lâu để thấy chuyển hướng. Lý do thứ hai có cách làm tốt hơn: các thư viện đo lường hiện nay có chế độ gửi dữ liệu không chặn việc rời trang, và trình duyệt có hàm navigator.sendBeacon dành riêng cho việc gửi dữ liệu nhỏ khi trang đóng. Nếu bạn thấy một chuyển hướng có hẹn giờ chỉ để chờ mã đo lường, đó là chỗ nên sửa.
Nếu độ trễ là có chủ đích, như trang tải xuống, hãy hiện rõ thời gian còn lại và cho người dùng nút dừng hoặc nút đi ngay. Đây cũng là yêu cầu của hướng dẫn trợ năng về các giới hạn thời gian mà người dùng không điều khiển được.
href hay replace: chuyện nút quay lại
Hãy hình dung trang /cu chứa mã tự chuyển sang /moi bằng cách gán href. Người dùng đi từ trang chủ vào /cu, bị chuyển ngay sang /moi. Lịch sử lúc này có ba mục: trang chủ, /cu, /moi. Họ bấm quay lại, trình duyệt mở /cu, mã chạy lại và đẩy họ sang /moi. Người dùng thấy như nút quay lại bị hỏng, bấm mãi vẫn đứng yên. Một số người sẽ bấm liên tục thật nhanh để thoát, số khác đóng luôn thẻ trình duyệt.
Dùng replace thì lịch sử chỉ còn hai mục: trang chủ và /moi, vì /moi đã thay chỗ của /cu. Bấm quay lại về đúng trang chủ. Đây là hành vi người dùng mong đợi và giống chuyển hướng phía máy chủ, vốn cũng không để lại trang trung gian trong lịch sử.
Quy tắc gọn: chuyển hướng tự động, không do người dùng bấm, dùng replace. Điều hướng do người dùng chủ động, như bấm nút "tiếp tục" sau khi chọn xong tuỳ chọn, dùng href hoặc assign để họ quay lại sửa được. Nhiều đoạn mã sao chép trên mạng dùng href cho mọi trường hợp, nên khi rà một site cũ, tìm các chuyển hướng tự động viết bằng href là việc sửa nhỏ mà cải thiện rõ trải nghiệm.
Máy tìm kiếm xử lý chuyển hướng JavaScript thế nào
Google thu thập trang theo hai giai đoạn: tải HTML, rồi khi có tài nguyên thì hiển thị trang bằng một trình duyệt không giao diện để chạy JavaScript. Tài liệu của Google cho biết họ có thể nhận ra chuyển hướng JavaScript trong giai đoạn hiển thị và đi theo, nhưng khuyến nghị chỉ dùng khi không thể dùng chuyển hướng phía máy chủ hay meta refresh. Lý do là giai đoạn hiển thị có thể diễn ra muộn hơn giai đoạn tải HTML, và nếu JavaScript lỗi hoặc tài nguyên bị chặn thì chuyển hướng không bao giờ được thấy.
Các máy tìm kiếm khác, công cụ tạo bản xem trước liên kết trên mạng xã hội và ứng dụng nhắn tin, nhiều công cụ kiểm SEO đơn giản thường không chạy JavaScript. Với chúng, trang gốc chỉ là một trang trả 200 với nội dung gần như trống. Nếu trang gốc có nhiều liên kết từ bên ngoài, giá trị của chúng có thể dừng lại ở một trang rỗng.
Vì vậy, nguyên tắc là: đổi địa chỉ vĩnh viễn của trang nội dung thì không dùng JavaScript. Chuyển hướng JavaScript chỉ hợp với các luồng mà máy tìm kiếm không cần đi theo, như sau khi đăng nhập, trong bảng điều khiển của ứng dụng, hoặc giữa các bước của một quy trình mua hàng.
Khi nào chuyển hướng JavaScript là hợp lý
Những tình huống quyết định thật sự cần thông tin chỉ có ở phía trình duyệt, hoặc nằm trong khu vực máy tìm kiếm không cần vào:
- Sau khi đăng nhập bằng một luồng chạy trong trình duyệt, đưa người dùng về đúng trang họ định vào trước đó, địa chỉ này được lưu trong bộ nhớ phiên của trình duyệt.
- Trong ứng dụng trang đơn, router kiểm quyền và đưa người chưa đăng nhập sang màn hình đăng nhập. Ở đây nên dùng hàm điều hướng của router thay vì tải lại cả trang.
- Sau khi một thao tác gọi API hoàn tất, như thanh toán xong ở cửa sổ con, chuyển trang chính sang trang kết quả.
- Đếm ngược tự đóng ở trang tải xuống hoặc trang kết thúc phiên, có nút để người dùng dừng lại.
- Trang tĩnh không có cấu hình máy chủ nhưng cần giữ chuỗi truy vấn hoặc phần sau dấu thăng của địa chỉ gốc khi chuyển, điều meta refresh không làm được.
Điểm chung là không ai cần trang trung gian xuất hiện trong kết quả tìm kiếm. Nếu bạn thấy mình đang dùng JavaScript để chuyển một trang công khai có lượt tìm kiếm, hãy dừng lại và tìm cách làm ở máy chủ hoặc CDN.
Bẫy trong ứng dụng trang đơn: địa chỉ không tồn tại vẫn trả 200
Ứng dụng trang đơn thường cấu hình máy chủ trả cùng một tệp HTML cho mọi đường dẫn, rồi để router phía trình duyệt quyết định hiển thị gì. Khi người dùng gõ một địa chỉ không tồn tại, router hiện màn hình "không tìm thấy" hoặc tự chuyển về trang chủ. Với người dùng thì ổn, nhưng máy chủ đã trả mã 200 cho một địa chỉ không có thật.
Máy tìm kiếm có thể coi những trang đó là lỗi mềm, hoặc tệ hơn, lập chỉ mục hàng loạt địa chỉ rác trỏ về cùng một nội dung. Khi bạn đổi cấu trúc đường dẫn của ứng dụng trang đơn và chỉ thêm quy tắc router để chuyển địa chỉ cũ sang mới, máy tìm kiếm thấy địa chỉ cũ trả 200 rồi mới có chuyển hướng JavaScript, không phải một 301 rõ ràng.
Cách xử lý: với đường dẫn công khai, đặt chuyển hướng ở máy chủ hoặc CDN trước khi tệp HTML của ứng dụng được trả. Với đường dẫn không tồn tại, nếu ứng dụng có hiển thị phía máy chủ thì trả 404 thật; nếu không, ít nhất chèn thẻ meta robots chặn lập chỉ mục vào màn hình "không tìm thấy". Các framework có hiển thị phía máy chủ thường có hàm riêng để trả chuyển hướng 3xx thật từ máy chủ, hãy dùng chúng thay vì gọi window.location.
Chuyển hướng JavaScript lạ trên site: dấu hiệu bị chèn mã
Một kiểu tấn công phổ biến với website dùng hệ quản trị nội dung là chèn đoạn JavaScript chuyển hướng khách sang trang quảng cáo, trang lừa đảo. Đoạn mã thường được làm rối, chỉ kích hoạt với một số khách: truy cập từ điện thoại, đến từ trang kết quả tìm kiếm, lần đầu ghé trong ngày. Chủ site gõ thẳng địa chỉ trên máy tính văn phòng thì thấy mọi thứ bình thường, trong khi khách hàng phàn nàn bị đưa đi chỗ khác.
Dấu hiệu nghi ngờ: trong mã nguồn trang có đoạn gọi window.location hoặc location.replace mà bạn không viết, có hàm giải mã chuỗi lạ như atob hay eval trên chuỗi dài vô nghĩa, có tệp JavaScript tải từ tên miền bạn không nhận ra. Công cụ quản trị của máy tìm kiếm cũng có thể cảnh báo vấn đề bảo mật trên site.
Cách kiểm nhanh mang tính phòng thủ: mở site bằng chế độ giả lập thiết bị di động trong công cụ nhà phát triển, bật giữ nhật ký ở tab mạng, đi vào từ một trang kết quả tìm kiếm, xem có yêu cầu nào đi tới tên miền lạ. Quy trình dọn dẹp và chặn tái nhiễm được bàn chi tiết ở danh mục lỗi và bảo mật quanh chuyển hướng của trang. Điểm cần nhớ ở đây: chuyển hướng JavaScript hợp lệ của bạn nên được ghi lại trong tài liệu, để mọi đoạn không có trong danh sách đều bị xem là đáng ngờ.
Câu hỏi thường gặp
Chuyển hướng JavaScript có được tính là 301 hay 302 không?
Không có mã trạng thái nào đi kèm, vì máy chủ trả 200 cho trang gốc. Google có thể hiểu nó như một chuyển hướng sau khi hiển thị trang, nhưng tín hiệu kém rõ ràng hơn chuyển hướng phía máy chủ.
Đặt chuyển hướng JavaScript trong phần đầu trang có nhanh hơn không?
Có, đặt mã chuyển hướng sớm trong phần đầu trang, trước các tệp lớn, giúp trình duyệt chuyển trước khi tải phần còn lại. Nhưng nó vẫn chậm hơn chuyển hướng phía máy chủ vì phải tải HTML và chạy mã trước.
Có nên chuyển hướng theo thiết bị bằng JavaScript sang bản di động riêng không?
Cách làm này từng phổ biến nhưng nay đa số site dùng thiết kế đáp ứng, một địa chỉ cho mọi thiết bị. Nếu còn bản di động riêng, cần khai báo quan hệ giữa hai bản theo hướng dẫn của máy tìm kiếm và đảm bảo mỗi trang chuyển về đúng trang tương ứng.
Làm sao biết một chuyển hướng trên site là do máy chủ hay do JavaScript?
Dùng curl không đi theo chuyển hướng: nếu trang trả 301 hoặc 302 thì là máy chủ; nếu trả 200 mà trình duyệt vẫn chuyển, kiểm mã nguồn HTML tìm thẻ meta refresh hoặc đoạn mã gán location. Tab mạng của công cụ nhà phát triển cũng ghi loại khởi tạo của từng yêu cầu.
Tắt JavaScript trong trình duyệt thì chuyển hướng JavaScript ra sao?
Không chạy. Người dùng ở lại trang gốc. Vì vậy trang gốc nên có thẻ noscript hoặc một dòng chữ chỉ đường tới trang đích, giúp người dùng tắt JavaScript hoặc công cụ không chạy mã vẫn tìm được đường.
Chuyển hướng sau khi đăng nhập nên lưu địa chỉ đích ở đâu?
Thường lưu trong tham số trên địa chỉ trang đăng nhập hoặc trong bộ nhớ phiên. Dù lưu ở đâu, phải kiểm địa chỉ đích chỉ thuộc site của bạn trước khi chuyển, nếu không bạn mở ra lỗ hổng open redirect cho kẻ gian lợi dụng đường dẫn đăng nhập của mình.