ChuyenHuong.comChuyển Hướng
Cấu hình chuyển hướng trên máy chủ

Chuyển hướng trong nginx: dùng return hay rewrite và viết quy tắc cho đúng

Khi nào dùng return, khi nào cần rewrite trong nginx, đặt quy tắc ở khối server hay location, giữ chuỗi truy vấn và kiểm cấu hình trước khi nạp lại.

Vietnamese system administrator at a standing desk in a quiet Hanoi coworking loft at dusk, typing on a laptop with a blank dark screen, seen from behind, warm desk lamp

Trong nginx, gần như mọi chuyển hướng nên viết bằng return; chỉ dùng rewrite khi bạn thật sự cần lấy một phần đường dẫn cũ ghép vào đường dẫn mới bằng biểu thức chính quy. Lý do đơn giản: return dừng xử lý ngay và trả mã trạng thái bạn chọn, còn rewrite phải so khớp biểu thức, có cờ điều khiển dễ nhầm và có thói quen tự nối chuỗi truy vấn mà nhiều người không để ý.

Bài này dành cho người quản trị một máy chủ chạy nginx, tự sửa tệp cấu hình vhost: muốn đưa một trang cũ sang trang mới, đổi cả một thư mục, hay chuyển nguyên tên miền. Mọi mẫu dưới đây là ví dụ giả định với tên miền vidu.vn; bạn chép về, đổi tên, và thử trên máy chủ thử hoặc một vhost phụ trước khi đụng vào site đang chạy.

Hai chỉ thị, hai cách nghĩ

Chỉ thị return làm đúng một việc: trả về một mã trạng thái kèm địa chỉ đích. Viết return 301 /gioi-thieu; trong một khối location là nginx trả ngay 301 với tiêu đề Location trỏ về trang /gioi-thieu, không đọc tệp nào, không chạy PHP, không xét thêm quy tắc nào khác trong khối đó. Bạn chọn được mọi mã chuyển hướng: 301, 302, 303, 307, 308.

Chỉ thị rewrite thì sinh ra để viết lại đường dẫn bên trong máy chủ, chuyển hướng ra ngoài chỉ là một tác dụng phụ. Cú pháp là rewrite biểu-thức thay-thế cờ;. Khi phần thay thế bắt đầu bằng http hoặc https, hoặc khi bạn đặt cờ permanent (trả 301) hay redirect (trả 302), nginx mới gửi chuyển hướng về trình duyệt. Không có hai điều kiện đó, rewrite chỉ đổi đường dẫn nội bộ rồi tiếp tục tìm location mới, người dùng không thấy địa chỉ đổi.

Vì vậy cách nghĩ đúng là: bạn biết chính xác đường dẫn cũ và đích mới, dùng return. Bạn có hàng trăm đường dẫn cùng một khuôn, ví dụ mọi bài dạng /tin-tuc/so-123 đổi thành /bai-viet/so-123, thì cần biểu thức chính quy để bắt phần số; lúc đó vẫn có thể dùng return trong một location biểu thức chính quy, hoặc dùng rewrite với cờ permanent. Một điểm cần nhớ: rewrite chỉ trả được 301 hoặc 302, muốn 307 hay 308 thì bắt buộc dùng return.

Mẫu quy tắc hay dùng, đặt đúng chỗ

Bảng dưới gom các tình huống thường gặp nhất. Cột cuối nói khối cấu hình nên chứa quy tắc đó. Mọi đường dẫn và tên miền là ví dụ giả định.

Tình huốngMẫu cấu hìnhĐặt ở đâu
Một trang cũ sang trang mớilocation = /lien-he-cu { return 301 /lien-he; }Trong khối server của site
Cả thư mục sang thư mục mới, giữ phần đuôilocation ^~ /san-pham-cu/ { rewrite ^/san-pham-cu/(.*)$ /san-pham/$1 permanent; }Trong khối server
Cả tên miền cũ sang tên miền mới, giữ đường dẫnreturn 301 https://tenmien-moi.vn$request_uri;Khối server riêng có server_name là tên miền cũ
Chuyển tạm khi bảo trì một khulocation ^~ /thanh-toan/ { return 302 /bao-tri; }Trong khối server, gỡ ngay khi xong
Biểu mẫu POST đổi địa chỉ, phải giữ phương thứclocation = /api/dat-hang-cu { return 308 /api/dat-hang; }Trong khối server

Để ý dấu bằng trong location =: đó là so khớp chính xác, nhanh nhất và không bao giờ bắt nhầm đường dẫn khác. Ký hiệu ^~ nghĩa là khớp tiền tố và bỏ qua các location biểu thức chính quy phía sau, hữu ích khi bạn muốn quy tắc thư mục cũ thắng chắc chắn. Với chuyển cả tên miền, cách sạch nhất là tách hẳn một khối server chỉ có một dòng return, không trộn vào khối server của site thật.

Chuỗi truy vấn: chỗ return và rewrite xử lý khác nhau

Biến $request_uri đã gồm cả chuỗi truy vấn. Viết return 301 https://tenmien-moi.vn$request_uri; thì địa chỉ /tim-kiem?tu=giay sẽ sang đúng /tim-kiem?tu=giay ở tên miền mới. Đây là lý do mẫu chuyển tên miền gần như luôn dùng biến này thay vì $uri.

Biến $uri thì không có chuỗi truy vấn và đã được chuẩn hoá. Dùng $uri khi bạn cố ý muốn bỏ tham số, hoặc khi cần so khớp đường dẫn sạch. Muốn tự ghép lại tham số, viết return 301 /moi$is_args$args;: biến $is_args là dấu hỏi nếu có tham số, rỗng nếu không.

Rewrite tự nối chuỗi truy vấn cũ vào cuối đích. Quy tắc rewrite ^/cu$ /moi permanent; gặp /cu?trang=2 sẽ chuyển sang /moi?trang=2 dù bạn không viết gì. Muốn bỏ tham số cũ, thêm dấu hỏi ở cuối phần thay thế: rewrite ^/cu$ /moi? permanent;.

Biểu thức của rewrite không nhìn thấy chuỗi truy vấn. Rewrite so khớp trên đường dẫn đã bỏ phần sau dấu hỏi, nên một biểu thức như ^/xem\?id=5 không bao giờ khớp. Chuyển hướng theo tham số phải dùng biến $arg_ten, ví dụ $arg_id, kết hợp với map hoặc một điều kiện if đơn giản chỉ chứa return.

Đặt quy tắc ở khối server hay khối location

Rewrite viết thẳng trong khối server chạy ở một giai đoạn sớm, trước khi nginx chọn location. Điều này tiện cho quy tắc áp lên mọi đường dẫn, nhưng cũng là nguồn nhầm lẫn: quy tắc ở khối server chạy trước, nên nếu nó đã chuyển hướng thì các location bên dưới không bao giờ được xét. Return đặt trong khối server cũng vậy, nó chặn mọi thứ sau nó, vì thế dòng return trần trong khối server chỉ phù hợp cho khối dành riêng một tên miền cũ.

Đặt trong location thì quy tắc chỉ chạy khi location đó được chọn. Thứ tự chọn location của nginx không theo thứ tự dòng trong tệp: so khớp chính xác thắng trước, rồi đến tiền tố dài nhất, rồi các location biểu thức chính quy xét theo thứ tự xuất hiện. Nếu bạn viết location biểu thức chính quy cho /tin-tuc mà site còn một location tiền tố khác bao trùm, hãy kiểm lại xem location nào thật sự nhận yêu cầu. Bài riêng về thứ tự quy tắc trên trang đi sâu vào chuyện này.

Một thói quen đáng giữ: đừng nhét chuyển hướng vào khối if lớn. Tài liệu nginx tự cảnh báo rằng bên trong if đặt ở location, chỉ return và rewrite có cờ last là hành xử chắc chắn; các chỉ thị khác có thể chạy không như bạn nghĩ. Nếu cần điều kiện theo tên miền, tách thành khối server riêng; nếu cần điều kiện theo tham số hay theo một danh sách dài, dùng map ở khối http.

Ví dụ trọn vẹn: một site nhỏ đổi cấu trúc đường dẫn

Ví dụ giả định: site vidu.vn chuyển từ mã nguồn cũ sang mã nguồn mới, đường dẫn bài đổi từ /tin-tuc/ten-bai.html sang /bai-viet/ten-bai, trang liên hệ đổi tên, còn thư mục /khuyen-mai bị bỏ hẳn và dồn về một trang tổng hợp. Khối server mới có thể chứa các dòng sau, mỗi dòng một mục, đặt trước location xử lý PHP của site.

  • location = /lien-he.html { return 301 /lien-he; } — một trang, so khớp chính xác.
  • location ~ ^/tin-tuc/([a-z0-9-]+)\.html$ { return 301 /bai-viet/$1; } — một khuôn, dùng nhóm bắt trong location biểu thức chính quy, vẫn dùng return.
  • location = /tin-tuc/ { return 301 /bai-viet/; } — trang danh sách cũ, viết riêng vì khuôn trên không bắt.
  • location ^~ /khuyen-mai/ { return 301 /uu-dai; } — cả thư mục bỏ đi, dồn về trang tổng hợp có nội dung tương đương.
  • location = /khuyen-mai { return 301 /uu-dai; } — bản không có gạch chéo cuối, vì tiền tố /khuyen-mai/ không bắt được nó.

Ba điều đáng chú ý trong ví dụ. Thứ nhất, cả năm dòng đều dùng return, kể cả dòng cần biểu thức chính quy, vì location biểu thức chính quy cung cấp sẵn nhóm bắt $1. Thứ hai, mỗi biến thể đường dẫn (có và không có gạch chéo cuối) được viết riêng thay vì hy vọng một quy tắc bắt hết. Thứ ba, dồn cả thư mục về một trang chỉ hợp lý khi trang đó thật sự thay thế nội dung cũ; nếu không, trả 404 hoặc 410 cho các trang đã bỏ thường trung thực hơn, chuyện này bàn kỹ ở danh mục chuyển hướng và SEO.

Quy trình sửa cấu hình an toàn trên máy chủ đang chạy

Một dấu chấm phẩy thiếu là nginx từ chối nạp cấu hình. Làm theo thứ tự này để không biến một lần thêm chuyển hướng thành sự cố cả site.

  1. Sao lưu tệp vhost hiện tại ra ngoài thư mục web, ghi rõ ngày giờ trong tên tệp.
  2. Viết quy tắc mới vào bản thử trên môi trường thử, hoặc trên một tên miền phụ dùng chung cấu hình, chưa đụng site thật.
  3. Chạy nginx -t để kiểm cú pháp toàn bộ cấu hình. Chỉ đi tiếp khi dòng báo kết quả ghi thành công.
  4. Nạp lại nhẹ bằng nginx -s reload hoặc lệnh reload của trình quản lý dịch vụ, không khởi động lại cứng để khỏi cắt kết nối đang mở.
  5. Kiểm bằng curl -sI https://vidu.vn/lien-he-cu: dòng đầu phải là mã bạn chọn, dòng Location phải đúng đích. Thử thêm bản có tham số và bản có, không có dấu gạch chéo cuối.
  6. Mở trình duyệt ở cửa sổ ẩn danh để khỏi dính 301 cũ trình duyệt đã nhớ, rồi đi theo vài đường dẫn quan trọng.
  7. Ghi lại quy tắc đã thêm, lý do, ngày thêm vào sổ tay vận hành để người sau biết vì sao dòng đó tồn tại.

Nếu máy chủ do bảng điều khiển như DirectAdmin, cPanel hay một trình quản lý khác sinh cấu hình nginx, hãy dùng chỗ tuỳ biến mà bảng điều khiển cho phép. Sửa thẳng tệp do nó sinh ra thì lần dựng lại sau là mất.

Những lỗi hay gặp khi viết chuyển hướng nginx

Dùng rewrite cho việc return làm được. Quy tắc rewrite ^/lien-he-cu$ /lien-he permanent; chạy được nhưng vừa tốn một lần so biểu thức, vừa nối tham số ngầm. Một location chính xác với return gọn và rõ hơn.

Quên ký tự neo trong biểu thức. Viết ^/cu thay vì ^/cu$ thì /cu-moi, /cung-cap cũng bị bắt. Đây là lỗi kiểu im lặng: site vẫn chạy, chỉ có vài trang tự nhiên biến mất khỏi kết quả tìm kiếm.

Chuyển hướng tương đối ra sai cổng hoặc sai giao thức. Khi nginx đứng sau một lớp CDN hoặc bộ cân bằng tải, return với đường dẫn tương đối có thể sinh Location kiểu http hoặc kèm cổng nội bộ. Chỉ thị absolute_redirect và port_in_redirect điều khiển hành vi này; cách chắc ăn là viết đích đầy đủ có https và tên miền.

Đặt 301 khi đang thử. Trình duyệt nhớ 301 rất lâu. Lúc còn thử nghiệm, dùng 302; chỉ đổi sang 301 khi đã chắc đích đúng. Gỡ 301 đã lỡ phát ra khó hơn nhiều so với đổi 302 thành 301.

Tạo vòng lặp với một quy tắc ở tầng khác. Nếu CDN ép http sang https còn nginx lại ép ngược hoặc ép www trong khi CDN bỏ www, trình duyệt sẽ báo quá nhiều lần chuyển hướng. Trước khi thêm quy tắc, ghi ra giấy mỗi tầng đang làm gì với giao thức và tiền tố www.

Câu hỏi thường gặp

Có nên dùng rewrite với cờ last để chuyển hướng không?

Không. Cờ last chỉ viết lại đường dẫn nội bộ rồi tìm location mới, trình duyệt không nhận mã 3xx nào và địa chỉ trên thanh không đổi. Muốn chuyển hướng thật, dùng cờ permanent cho 301, redirect cho 302, hoặc tốt hơn là chỉ thị return với mã bạn cần.

Sửa xong cấu hình có cần khởi động lại nginx không?

Chỉ cần nạp lại nhẹ sau khi lệnh kiểm cú pháp báo thành công. Nạp lại nhẹ cho các tiến trình cũ phục vụ nốt yêu cầu đang dở rồi mới thay bằng cấu hình mới, nên người dùng không bị cắt ngang. Khởi động lại cứng hiếm khi cần cho việc thêm chuyển hướng, chủ yếu dành cho những lúc như nâng cấp chính chương trình nginx.

Vì sao curl thấy chuyển hướng đúng mà trình duyệt vẫn ra trang cũ?

Thường do trình duyệt đã nhớ một chuyển hướng 301 trước đó, hoặc do bộ nhớ đệm của CDN còn giữ phản hồi cũ. Thử bằng cửa sổ ẩn danh, xoá bộ nhớ đệm trình duyệt cho tên miền đó, và xoá cache ở CDN nếu có. Nếu curl qua CDN cũng ra cũ thì vấn đề nằm ở tầng CDN.

Có giới hạn số quy tắc return trong một tệp cấu hình không?

Không có giới hạn thực tế đáng lo với vài chục hay vài trăm location chính xác. Khi danh sách lên tới hàng nghìn cặp cũ mới, nên chuyển sang chỉ thị map đặt ở khối http, nạp từ một tệp riêng, vừa nhanh vừa dễ bảo trì hơn một tệp vhost dài hàng nghìn dòng.

Nên đặt quy tắc chuyển hướng ở nginx hay trong mã ứng dụng?

Quy tắc cố định như đổi đường dẫn, đổi tên miền nên đặt ở nginx vì chạy trước khi ứng dụng khởi động, nhanh và không phụ thuộc mã. Chuyển hướng phụ thuộc dữ liệu, như bài đã đổi slug lưu trong cơ sở dữ liệu, thì để ứng dụng xử lý sẽ dễ quản lý hơn.

Chỉ thị return có dùng được trong khối if không?

Có, và đó là một trong số ít cách dùng if được coi là an toàn. Ví dụ điều kiện theo một biến do map tính ra rồi return 301 tới giá trị biến đó. Tránh đặt thêm các chỉ thị khác như proxy hay gán biến phức tạp trong cùng khối if.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138