ChuyenHuong.comChuyển Hướng
Cấu hình chuyển hướng trên máy chủ

Giữ chuỗi truy vấn khi chuyển hướng: tham số utm, $args, QSA và QSD

Chuyển hướng có giữ tham số sau dấu hỏi không, khi nào nên giữ, khi nào nên bỏ, cách viết trên nginx và Apache, và vì sao không nên cắt tham số utm.

Vietnamese digital marketer and developer discussing at a long shared table in a bright Hai Phong startup office, laptops with blank screens, sticky notes blank, high angle view

Mặc định, cả nginx lẫn Apache đều có cách giữ chuỗi truy vấn khi chuyển hướng, nhưng mỗi chỉ thị giữ theo kiểu riêng; vì vậy câu hỏi đúng không phải là có giữ không, mà là bạn muốn giữ, bỏ, hay đổi tham số, rồi chọn cách viết tương ứng. Phần lớn trường hợp nên giữ nguyên, đặc biệt các tham số đo lường chiến dịch; chỉ bỏ khi tham số cũ không còn nghĩa ở trang mới.

Chuỗi truy vấn là phần sau dấu hỏi trong địa chỉ, như ?trang=2 hay ?utm_source=zalo. Nó hay bị quên khi viết quy tắc, và chỉ lộ ra khi ai đó thấy số liệu chiến dịch bỗng mất nguồn hoặc trang tìm kiếm chuyển đi mất từ khoá. Mọi mẫu dưới đây là ví dụ giả định với vidu.vn; thử trên môi trường thử trước.

Mỗi chỉ thị xử lý chuỗi truy vấn thế nào

Bảng dưới tóm tắt hành vi mặc định và cách đổi hành vi đó. Nên kiểm lại bằng curl trên phiên bản máy chủ bạn đang chạy.

Chỉ thịMặc địnhMuốn bỏ tham số cũMuốn giữ và thêm tham số mới
nginx return với $request_uriGiữ, vì biến đã gồm tham sốDùng $uri thay cho $request_uriGhép tay: /moi?nguon=cu&$args
nginx return với đường dẫn cố địnhBỏ, vì không có biến nào mang tham sốĐã bỏ sẵnThêm $is_args$args vào cuối đích
nginx rewriteTự nối tham số cũ vào cuối đíchThêm dấu hỏi cuối phần thay thếĐích có tham số riêng thì tham số cũ được nối sau bằng dấu và
Apache RewriteRuleGiữ nếu đích không có dấu hỏiCờ QSD, hoặc dấu hỏi trơn cuối đíchCờ QSA khi đích đã có tham số
Apache RedirectThường giữKhông có cờ riêng, chuyển sang RewriteRuleChuyển sang RewriteRule với QSA

Hai dòng nginx đầu tiên là chỗ người viết hay nhầm nhất. Mẫu return 301 /lien-he; trông vô hại nhưng âm thầm bỏ mọi tham số; nếu trang cũ hay được chia sẻ kèm tham số chiến dịch, số liệu đo lường của bạn mất nguồn ngay sau khi chuyển. Ngược lại, mẫu chuyển tên miền dùng $request_uri thì giữ đủ, đó là điều gần như luôn đúng.

Tham số đo lường: lý do mạnh nhất để giữ

Các tham số utm_source, utm_medium, utm_campaign được công cụ phân tích đọc ở phía trình duyệt, khi trang đích đã tải xong. Nếu một chuyển hướng ở giữa cắt mất chúng, công cụ phân tích thấy lượt truy cập không có nguồn rõ ràng, chiến dịch quảng cáo hay tin nhắn gửi khách trông như không hiệu quả. Điều này xảy ra lặng lẽ, không có lỗi nào hiện ra, và thường chỉ được phát hiện sau vài tuần khi ai đó so số liệu.

Tham số định danh lượt bấm do các nền tảng quảng cáo tự gắn vào liên kết cũng vậy. Hệ thống quảng cáo cần tham số đó đến được trang đích để ghi nhận chuyển đổi. Một quy tắc ép thêm gạch chéo cuối hay đổi đường dẫn mà quên giữ chuỗi truy vấn sẽ làm số chuyển đổi tụt mà không ai hiểu vì sao.

Vì thế quy ước an toàn là mọi chuyển hướng đổi đường dẫn hay đổi tên miền đều giữ nguyên chuỗi truy vấn, trừ khi có lý do cụ thể để bỏ. Nếu bạn muốn những đường dẫn kèm tham số đo lường không bị máy tìm kiếm coi là trang riêng, việc đó thuộc về thẻ canonical trên trang đích, không phải việc của chuyển hướng. Đừng viết quy tắc cắt tham số đo lường ở máy chủ với ý định làm gọn địa chỉ.

Khi nào bỏ tham số là đúng

Tham số cũ không còn nghĩa ở trang mới. Trang cũ /san-pham.php?id=45 chuyển sang /san-pham/ao-thun-trang. Tham số id đã được dùng để tìm đích, giữ nó ở địa chỉ mới chỉ sinh ra một biến thể thừa. Bỏ id, nhưng vẫn nên giữ các tham số đo lường nếu có.

Trang đích không hiểu tham số và hiển thị lỗi. Một số ứng dụng báo lỗi hoặc hiện trang rỗng khi gặp tham số lạ. Nếu đã kiểm thấy vậy, bỏ tham số ở chuyển hướng, đồng thời sửa ứng dụng để nó bỏ qua tham số không biết.

Tham số mang thông tin nhạy cảm từ hệ thống cũ. Hệ thống cũ từng đặt mã phiên đăng nhập hay mã đặt lại mật khẩu trên địa chỉ. Khi chuyển sang hệ thống mới, không có lý do gì mang các giá trị đó đi tiếp, chúng chỉ làm lộ thêm ở nhật ký và ở tiêu đề giới thiệu trang.

Gom nhiều biến thể về một trang danh sách. Trang danh sách cũ có tham số sắp xếp, lọc theo màu, theo cỡ mà site mới không còn. Chuyển cả nhóm về trang danh mục mới và bỏ tham số là hợp lý, miễn trang mới phục vụ được nhu cầu của người đọc.

Chuyển hướng dựa vào giá trị tham số

Site cũ dạng đường dẫn động, như /xem.php?id=123, chuyển sang đường dẫn thân thiện là tình huống rất phổ biến khi thay mã nguồn. Biểu thức của location trong nginx và của RewriteRule trong Apache đều không nhìn thấy chuỗi truy vấn, nên phải đọc tham số bằng cách khác. Ví dụ giả định, mỗi dòng một mục:

  • Apache, điều kiện đọc tham số: RewriteCond %{QUERY_STRING} (^|&)id=([0-9]+)(&|$)
  • Apache, quy tắc dùng giá trị vừa bắt: RewriteRule ^xem\.php$ /bai/%2 [R=301,L,QSD] — %2 là nhóm thứ hai trong điều kiện, cờ QSD bỏ chuỗi id cũ.
  • nginx, đọc tham số qua biến có sẵn: trong location = /xem.php, biến $arg_id chứa giá trị của id.
  • nginx, đích đơn giản: location = /xem.php { if ($arg_id ~ "^[0-9]+$") { return 301 /bai/$arg_id; } return 404; }
  • Khi đích là slug chứ không phải mã số: dùng một bảng ánh xạ mã sang slug, qua map trong nginx hoặc RewriteMap trong Apache, hoặc để ứng dụng tra cơ sở dữ liệu.

Biểu thức trong điều kiện Apache có hai cụm (^|&) và (&|$) để id được nhận dù đứng đầu, giữa hay cuối chuỗi truy vấn, và không nhầm với một tham số khác như post_id. Thứ tự tham số trong địa chỉ là tuỳ ý, nên đừng viết điều kiện giả định id luôn đứng đầu. Ở nginx, kiểm giá trị trước khi đưa vào đích là thói quen tốt, vừa tránh đích vô nghĩa vừa không để giá trị lạ đi thẳng vào tiêu đề Location.

Tham số phân trang và tìm kiếm khi đổi mã nguồn

Hai loại tham số hay bị bỏ quên khi thay mã nguồn là phân trang và tìm kiếm. Site cũ dùng /tin-tuc?page=3, site mới dùng /tin-tuc/trang/3; site cũ tìm kiếm bằng ?s=tu-khoa, site mới dùng /tim-kiem?q=tu-khoa. Không có quy tắc nào cho chúng, người đọc bấm vào liên kết cũ sẽ luôn rơi về trang một của danh sách, hoặc về trang tìm kiếm rỗng, và máy tìm kiếm thấy hàng loạt địa chỉ cũ trùng nội dung trang đầu.

Với phân trang, đọc giá trị số trang theo cách đã nêu ở phần trên rồi đặt nó vào vị trí mới trong đường dẫn. Ví dụ giả định trên nginx: trong location của trang danh sách, nếu $arg_page là số lớn hơn một thì return 301 tới /tin-tuc/trang/$arg_page; nếu không có tham số thì để trang chạy bình thường. Trang một nên chuyển về địa chỉ danh sách gốc, không về /trang/1, để tránh hai địa chỉ cho cùng một nội dung.

Với tìm kiếm, đổi tên tham số là đủ: từ s sang q, giữ nguyên giá trị. Trên Apache, điều kiện bắt giá trị của s rồi quy tắc chuyển tới /tim-kiem?q=%2, kèm cờ NE nếu cần giữ nguyên ký tự đã mã hoá. Trang kết quả tìm kiếm thường không nên được máy tìm kiếm lập chỉ mục, nên mục tiêu ở đây là trải nghiệm của người bấm liên kết cũ, không phải thứ hạng. Nếu số lượt vào từ địa chỉ tìm kiếm cũ rất ít, bỏ qua hoàn toàn cũng là một lựa chọn hợp lý.

Mã hoá ký tự và phần sau dấu thăng

Chuỗi truy vấn hay chứa ký tự đã mã hoá phần trăm, như dấu cách thành %20 hay chữ có dấu tiếng Việt thành một dãy mã. Khi chuyển hướng, máy chủ có thể mã hoá lại thêm một lần, biến %20 thành %2520, và trang đích nhận được giá trị sai. Trong Apache, cờ NE ngăn việc mã hoá lại phần đích; trong nginx, dùng $request_uri hoặc $args giữ nguyên chuỗi gốc thường an toàn hơn tự ghép từ các biến đã giải mã. Sau khi viết quy tắc, luôn thử với một tham số có dấu cách và có chữ tiếng Việt.

Phần sau dấu thăng trong địa chỉ, như #muc-3, không bao giờ được trình duyệt gửi lên máy chủ. Máy chủ không đọc được, cũng không giữ hay bỏ được nó. Tuy vậy, theo chuẩn HTTP, nếu tiêu đề Location không có phần sau dấu thăng, trình duyệt sẽ tự gắn lại phần mà người dùng đã gõ hoặc bấm. Nhờ vậy liên kết tới một mục trong trang cũ thường vẫn nhảy đúng mục ở trang mới, miễn trang mới giữ cùng mã neo.

Ngược lại, nếu bạn cố ý đặt dấu thăng trong đích chuyển hướng, nhớ cờ NE ở Apache để dấu thăng không bị biến thành %23. Đây là một trong những lỗi nhỏ khiến người ta mất cả buổi chiều dò.

Kiểm chuỗi truy vấn sau khi thêm quy tắc

Bộ kiểm tối thiểu cho mọi quy tắc chuyển hướng mới, chạy trên môi trường thử bằng curl không tự đi theo chuyển hướng.

  1. Đường dẫn không có tham số: Location phải không có dấu hỏi thừa ở cuối.
  2. Có một tham số đo lường, ví dụ ?utm_source=thu: Location phải còn nguyên tham số.
  3. Có hai tham số trở lên: thứ tự và dấu và giữa chúng phải giữ đúng.
  4. Có tham số mang dấu cách hoặc chữ có dấu: giá trị ở Location không bị mã hoá hai lần.
  5. Với quy tắc đọc giá trị tham số: thử tham số đứng đầu, đứng giữa, đứng cuối, và một giá trị không hợp lệ.
  6. Đi theo hết chuỗi chuyển hướng một lần, xác nhận chỉ có một bước và trang đích trả 200 kèm tham số.

Sáu dòng này mất vài phút nhưng chặn được phần lớn sự cố liên quan tới tham số. Lưu chúng thành một tệp danh sách để dùng lại mỗi lần sửa cấu hình.

Câu hỏi thường gặp

Chuyển hướng có làm mất tham số utm không?

Chỉ khi quy tắc được viết theo cách bỏ chuỗi truy vấn, ví dụ nginx return tới một đường dẫn cố định mà không ghép $is_args$args. Mẫu chuyển tên miền với $request_uri và RewriteRule không có dấu hỏi ở đích đều giữ tham số. Kiểm bằng curl với một địa chỉ có utm là chắc nhất.

Có nên chuyển hướng để bỏ tham số utm cho địa chỉ gọn không?

Không nên. Công cụ phân tích đọc tham số ở trang đích sau khi tải, nên cắt chúng ở máy chủ là mất dữ liệu nguồn truy cập. Muốn tránh máy tìm kiếm coi các biến thể là trang riêng, dùng thẻ canonical trên trang trỏ về địa chỉ sạch.

Cờ QSA và QSD khác nhau thế nào?

QSA nối chuỗi truy vấn cũ vào sau chuỗi truy vấn mà đích của bạn đã có, còn QSD bỏ hẳn chuỗi truy vấn cũ. Không dùng cờ nào thì Apache giữ chuỗi cũ khi đích không có dấu hỏi, và thay bằng chuỗi của đích khi đích có dấu hỏi.

Vì sao location trong nginx không bắt được địa chỉ có tham số?

Vì location so khớp trên đường dẫn đã bỏ phần sau dấu hỏi. Địa chỉ /xem.php?id=5 được so như /xem.php. Muốn quyết định theo tham số, đọc biến $arg_ten trong location đó, hoặc dùng map với $request_uri hay $args.

Thứ tự tham số trong địa chỉ có quan trọng không?

Với ứng dụng thì thường không, ?a=1&b=2 và ?b=2&a=1 cho cùng kết quả. Với quy tắc chuyển hướng thì có, nếu biểu thức điều kiện giả định thứ tự cố định. Viết điều kiện chấp nhận tham số ở mọi vị trí để không bỏ sót.

Chuyển hướng từ HTTP sang HTTPS có giữ tham số không?

Mẫu chuẩn dùng $request_uri trong nginx hoặc RewriteRule với nhóm bắt toàn bộ đường dẫn trong Apache đều giữ nguyên tham số. Nếu sau khi chuyển thấy mất tham số, kiểm xem quy tắc có dùng $uri hay đường dẫn cố định, hoặc tầng CDN có quy tắc riêng làm khác.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138