Cách nhanh và chính xác nhất để biết một địa chỉ có chuyển hướng hay không là gửi đúng một yêu cầu bằng curl rồi đọc hai thứ: dòng trạng thái (301, 302, 307, 308 hay 200) và tiêu đề Location (chuyển đi đâu). Lệnh gọn nhất cho việc này là curl -sI https://vidu.vn/gioi-thieu. Nếu dòng đầu là 301 và có dòng location trỏ sang địa chỉ khác, trang đó đang chuyển hướng vĩnh viễn; nếu là 200, trang trả nội dung trực tiếp.
Trình duyệt không cho bạn thấy điều này một cách trung thực: nó tự đi theo chuyển hướng, nhớ các lần 301 cũ, gửi kèm cookie và có thể đã lưu bộ nhớ đệm. curl thì không nhớ gì, không tự đi theo nếu bạn không bảo, nên kết quả là thứ máy chủ thật sự trả về ngay lúc đó. Bài này đi từ lệnh đơn giản nhất đến cách lần từng bước, kèm những hiểu nhầm hay gặp khi đọc kết quả.
Vì sao người làm web nên kiểm chuyển hướng bằng curl trước khi tin trình duyệt
Khi bạn gõ một địa chỉ vào trình duyệt và thấy trang đích hiện ra, bạn chỉ biết điểm cuối. Bạn không biết giữa đường có một hay bốn bước, bước nào là 301, bước nào là 302, có bước nào đi qua http không mã hoá rồi mới lên https. Thêm vào đó, trình duyệt lưu các chuyển hướng 301 rất lâu: bạn sửa cấu hình xong, tải lại trang, vẫn thấy chuyển đi chỗ cũ và tưởng cấu hình chưa ăn, trong khi máy chủ đã trả kết quả mới từ lâu.
curl là chương trình dòng lệnh gửi yêu cầu HTTP và in ra phản hồi. Mặc định nó không đi theo chuyển hướng, không lưu cookie giữa các lần chạy, không có bộ nhớ đệm. Vì vậy mỗi lần chạy là một lần hỏi máy chủ từ đầu, giống một khách lần đầu ghé thăm. Đây đúng là góc nhìn của máy tìm kiếm và của người dùng mới, tức là góc nhìn bạn cần khi kiểm cấu hình.
curl có sẵn trên macOS, trên phần lớn bản Linux và trên Windows 10, Windows 11 bản gần đây. Bạn không cần cài thêm gì, không cần tài khoản dịch vụ kiểm tra trực tuyến nào. Kết quả hiện ngay trong cửa sổ dòng lệnh, chép được vào phiếu ghi chép hay tin nhắn gửi đồng đội. Với người quản trị nhiều tên miền, đây cũng là bước đệm để sau này viết đoạn lệnh kiểm hàng loạt.
Bộ lệnh curl cơ bản để xem chuyển hướng
Dưới đây là các lệnh dùng nhiều nhất, viết với tên miền ví dụ vidu.vn. Mỗi lệnh một mục, bạn thay đường dẫn bằng địa chỉ cần kiểm:
- curl -sI https://vidu.vn/gioi-thieu — gửi yêu cầu HEAD, chỉ in phần tiêu đề. Nhanh, gọn, đủ cho phần lớn trường hợp. Chữ -s tắt thanh tiến trình, chữ -I là chỉ lấy tiêu đề.
- curl -si https://vidu.vn/gioi-thieu — gửi yêu cầu GET bình thường, in cả tiêu đề lẫn nội dung. Dùng khi nghi máy chủ xử lý HEAD khác GET (có xảy ra, xem phần sau).
- curl -s -o /dev/null -w "%{http_code} %{redirect_url}" https://vidu.vn/gioi-thieu — không in nội dung, chỉ in mã trạng thái và địa chỉ đích của bước kế tiếp trên một dòng. Rất tiện khi kiểm nhiều địa chỉ.
- curl -sIL https://vidu.vn/gioi-thieu — thêm -L để đi theo từng bước chuyển hướng, in tiêu đề của mọi bước. Đây là cách xem toàn bộ chuỗi.
- curl -sIL --max-redirs 10 https://vidu.vn/gioi-thieu — giới hạn số bước đi theo, tránh chạy mãi khi gặp vòng lặp.
- curl -s -o /dev/null -L -w "%{num_redirects} %{url_effective}" https://vidu.vn/gioi-thieu — chỉ in số bước đã đi và địa chỉ cuối cùng.
Trên Windows, dấu nháy đơn không có tác dụng trong cửa sổ lệnh cmd, nên các mẫu trên đều dùng nháy kép. Thay /dev/null bằng NUL khi chạy trên Windows. Trong Windows PowerShell bản cũ, chữ curl có thể là tên gọi tắt của một lệnh khác của PowerShell, nên gõ rõ curl.exe để chắc chắn đang gọi đúng chương trình.
Đọc dòng trạng thái và tiêu đề Location cho đúng
Dòng đầu tiên của phản hồi là dòng trạng thái. Với HTTP/1.1 nó có dạng HTTP/1.1 301 Moved Permanently; với HTTP/2 chỉ còn HTTP/2 301, không kèm cụm chữ giải thích. Đừng lo khi không thấy chữ Moved Permanently: con số mới là thứ quyết định. 301 và 308 là chuyển hướng vĩnh viễn, 302 và 307 là tạm thời, 303 thường gặp sau khi gửi biểu mẫu. 200 nghĩa là trang trả nội dung, không chuyển đi đâu cả.
Ngay dưới là các dòng tiêu đề. Dòng cần tìm là location, có thể viết hoa chữ đầu (Location) với HTTP/1.1 hoặc viết thường hoàn toàn với HTTP/2; hai kiểu này như nhau. Giá trị của nó là nơi trình duyệt sẽ đi tiếp. Location có thể là địa chỉ đầy đủ như https://vidu.vn/gioi-thieu/ hoặc chỉ là đường dẫn tương đối như /gioi-thieu/. Dạng tương đối hợp lệ, trình duyệt tự ghép với tên miền hiện tại, nhưng khi bạn đang kiểm việc chuyển từ http sang https thì dạng tương đối là dấu hiệu cần xem lại: nó giữ nguyên giao thức cũ của yêu cầu, tức là có thể không đưa người dùng lên https như bạn tưởng.
Một phản hồi 301 hoặc 302 mà không có dòng location là cấu hình hỏng: trình duyệt nhận mã chuyển hướng nhưng không biết đi đâu, thường hiện trang trắng hoặc thông báo lỗi. Ngược lại, có dòng location nhưng mã là 200 thì trình duyệt bỏ qua location, hiện nội dung bình thường; lỗi này hay gặp khi mã PHP gửi tiêu đề Location mà quên đặt mã trạng thái, hoặc khi một lớp trung gian ghi đè mã. Ngoài ra, chú ý dòng cache-control và expires trên phản hồi 301: nếu thời hạn lưu dài, trình duyệt của khách sẽ nhớ chuyển hướng này rất lâu sau khi bạn đổi ý.
Những gì kết quả curl nói với bạn
Bảng sau tóm các kiểu kết quả hay gặp khi chạy lệnh có -I và cách hiểu từng kiểu. Ví dụ giả định với tên miền vidu.vn:
| Kết quả bạn thấy | Ý nghĩa | Việc nên làm tiếp |
|---|---|---|
| 301 kèm location sang https://vidu.vn/trang-moi | Chuyển hướng vĩnh viễn, đúng nếu trang cũ đã đổi địa chỉ hẳn | Chạy lại với -L để chắc trang đích trả 200 |
| 302 kèm location sang trang mới | Chuyển hướng tạm thời | Hỏi lại người cấu hình: việc đổi địa chỉ có thật sự tạm thời không |
| 301 kèm location dạng /trang-moi | Đích tương đối, giữ giao thức và tên miền của yêu cầu | Ổn trên https; nếu yêu cầu gốc là http thì kiểm thêm bước sau |
| 200 nhưng có dòng location | Trình duyệt sẽ không chuyển đi | Sửa mã nguồn hoặc cấu hình để trả đúng mã 301 |
| 301 không có dòng location | Chuyển hướng hỏng, khách thấy lỗi | Xem lại quy tắc trên máy chủ hoặc CDN |
| 405 hoặc 403 với -I, 301 với GET | Máy chủ chặn hoặc xử lý riêng yêu cầu HEAD | Kiểm lại bằng -si (GET) trước khi kết luận |
Dòng cuối bảng là cái bẫy làm nhiều người mất cả buổi: một số máy chủ, tường lửa ứng dụng hoặc mã ứng dụng không trả lời HEAD giống GET. Khi kết quả với -I trông lạ, luôn chạy lại bằng GET trước khi sửa cấu hình.
Lần từng bước một chuỗi chuyển hướng
Lệnh có -L in hết các bước một lúc, đôi khi khó đọc vì nhiều khối tiêu đề nối nhau. Cách làm chắc chắn hơn là tự đi từng bước bằng tay:
- Chạy curl -s -o /dev/null -w "%{http_code} %{redirect_url}" http://vidu.vn/gioi-thieu với địa chỉ gốc, kể cả giao thức http nếu đó là thứ khách hay gõ.
- Ghi lại mã trạng thái và địa chỉ in ra phía sau. Đó là bước thứ nhất.
- Chép địa chỉ vừa in ra, chạy lại đúng lệnh trên với địa chỉ đó. Ghi bước thứ hai.
- Lặp lại cho đến khi gặp mã 200 (đã tới đích), mã 4xx hoặc 5xx (đích hỏng), hoặc gặp lại một địa chỉ đã có trong danh sách (vòng lặp).
- Đếm số bước. Khuyến nghị phổ biến là đưa mọi địa chỉ cũ tới đích trong một bước; từ ba bước trở lên là nên rút gọn.
- Ghi chú bước nào là 302 trong khi bạn mong 301, bước nào đi qua http, bước nào đổi www. Những ghi chú này là đầu vào để sửa cấu hình.
Đi từng bước tốn vài phút nhưng cho bạn thấy rõ lớp nào trả bước nào. Ví dụ giả định: bước một do CDN trả (http sang https), bước hai do máy chủ web trả (thêm www), bước ba do WordPress trả (thêm dấu gạch chéo cuối). Ba lớp, ba quy tắc, mỗi lớp đều đúng nếu nhìn riêng, nhưng cộng lại thành chuỗi ba bước. Biết lớp nào trả bước nào thì mới biết sửa ở đâu.
Những tình huống curl cho kết quả khác trình duyệt
Trình duyệt gửi cookie, curl thì không. Site có chuyển hướng theo ngôn ngữ, theo phiên đăng nhập hay theo lần chọn vùng trước đó sẽ trả cho curl kết quả của khách mới. Muốn mô phỏng khách đã có cookie, thêm -H "Cookie: lang=en" với đúng tên cookie site dùng.
Chuyển hướng theo thiết bị. Nếu máy chủ hoặc mã ứng dụng nhìn chuỗi User-Agent để đưa điện thoại sang trang khác, curl với chuỗi mặc định sẽ không thấy chuyển hướng đó. Thêm -A kèm chuỗi User-Agent của một điện thoại để kiểm.
Chuyển hướng bằng JavaScript hoặc thẻ meta refresh. Đây không phải chuyển hướng HTTP; máy chủ trả 200 kèm nội dung có đoạn mã đưa trình duyệt đi chỗ khác. curl chỉ thấy 200. Muốn phát hiện, bạn phải đọc nội dung trả về, không chỉ đọc tiêu đề.
Tên miền trỏ khác nhau theo mạng. Máy bạn có thể đang dùng bản ghi DNS cũ, hoặc tệp hosts trên máy đang ép tên miền về một địa chỉ IP thử nghiệm. Trước khi kết luận, kiểm tệp hosts và thử từ một mạng khác.
Chứng chỉ không hợp lệ. curl dừng ngay và báo lỗi chứng chỉ thay vì in tiêu đề. Đừng vội thêm -k để bỏ qua: khách thật cũng sẽ gặp lỗi đó, và lỗi chứng chỉ là việc cần sửa trước cả chuyển hướng.
Ghi kết quả kiểm sao cho người khác dùng lại được
Một lần kiểm chỉ có giá trị khi người khác đọc lại hiểu được bạn đã kiểm cái gì, lúc nào, từ đâu. Thói quen tốt là ghi kèm ba thông tin: thời điểm chạy, máy hoặc mạng chạy lệnh (mạng văn phòng, mạng di động, máy chủ ở vùng nào), và nguyên văn lệnh đã dùng. Hai người kiểm cùng một địa chỉ ra hai kết quả khác nhau thường là do khác nhau ở một trong ba điểm này chứ không phải do ai sai.
Khi gửi kết quả cho đồng đội hoặc nhà cung cấp hosting, dán nguyên khối tiêu đề thay vì chỉ viết "vẫn bị 302". Khối tiêu đề thường chứa manh mối về lớp nào đã trả lời: dòng server cho biết loại máy chủ web, một số CDN thêm tiêu đề riêng cho biết yêu cầu đi qua nút nào, có trúng bộ nhớ đệm hay không. Người nhận nhìn vào là biết nên mở bảng điều khiển CDN hay mở tệp cấu hình máy chủ.
Cuối cùng, hãy tách bạch kết quả kiểm từ máy chủ gốc và kết quả kiểm qua CDN. Hai kết quả này khác nhau là chuyện bình thường khi CDN có quy tắc chuyển hướng riêng hoặc đang giữ bộ nhớ đệm cũ. Ghi rõ đang đo đường nào giúp tránh cảnh sửa máy chủ gốc mãi không thấy thay đổi vì thứ khách nhận thật ra đến từ CDN.
Câu hỏi thường gặp
Dùng curl -I hay curl -i thì tốt hơn khi kiểm chuyển hướng?
Bắt đầu bằng -I vì nhanh và gọn, chỉ lấy tiêu đề. Nếu kết quả trông bất thường, chẳng hạn mã 405 hay 403, hoặc khác với điều bạn thấy trên trình duyệt, chạy lại bằng -i để gửi GET thật. Một số máy chủ và tường lửa xử lý yêu cầu HEAD khác với GET, nên kết luận cuối cùng nên dựa trên GET.
Vì sao curl báo 301 nhưng trình duyệt vẫn hiện trang cũ?
Thường do trình duyệt đã lưu một chuyển hướng hoặc một bản trang từ trước. Mở cửa sổ ẩn danh, hoặc xoá dữ liệu duyệt web cho riêng tên miền đó, rồi thử lại. Nếu vẫn khác, kiểm xem trình duyệt có đi qua proxy, tiện ích mở rộng hay DNS khác với cửa sổ dòng lệnh không.
Kết quả HTTP/2 không có chữ Moved Permanently có phải là lỗi không?
Không. HTTP/2 bỏ cụm chữ giải thích sau mã trạng thái, chỉ giữ con số. Dòng HTTP/2 301 có ý nghĩa giống hệt HTTP/1.1 301 Moved Permanently. Tên tiêu đề trong HTTP/2 cũng viết thường hết, nên bạn sẽ thấy location thay vì Location; đó là bình thường.
Có cần thêm -k khi curl báo lỗi chứng chỉ không?
Chỉ dùng -k khi bạn cố ý muốn bỏ qua chứng chỉ để xem riêng phần chuyển hướng, và phải ghi rõ đã làm vậy. Khách truy cập không có tuỳ chọn này, họ sẽ gặp cảnh báo bảo mật. Lỗi chứng chỉ cần được sửa trước, vì nó chặn người dùng ngay từ bước đầu.
Làm sao biết lớp nào trả bước chuyển hướng: CDN hay máy chủ?
Đọc kỹ khối tiêu đề của bước đó: dòng server và các tiêu đề riêng của CDN thường cho biết. Cách chắc hơn là gửi yêu cầu thẳng tới địa chỉ IP của máy chủ gốc bằng tuỳ chọn --resolve, bỏ qua CDN, rồi so sánh với kết quả đi qua CDN. Bước nào chỉ xuất hiện khi qua CDN là do CDN trả.
curl có thấy chuyển hướng bằng JavaScript không?
Không. curl không chạy JavaScript, nên chỉ thấy mã 200 và nội dung trang. Muốn biết trang có chuyển hướng phía trình duyệt, bạn tìm trong nội dung trả về các đoạn gán location bằng mã hoặc thẻ meta có http-equiv refresh, hoặc mở công cụ nhà phát triển của trình duyệt để xem.