Khi một quy tắc chuyển hướng viết đúng cú pháp mà không chạy, nguyên nhân phổ biến nhất là thứ tự xử lý: có một quy tắc khác được xét trước và đã quyết định thay, hoặc quy tắc của bạn nằm trong một khối không bao giờ được chọn. nginx không xét location theo thứ tự dòng trong tệp, Apache gộp quy tắc từ nhiều tầng thư mục theo luật riêng, còn IIS dừng ở quy tắc đầu tiên được đánh dấu dừng.
Bài này giúp bạn tìm ra quy tắc nào đang thật sự trả lời yêu cầu, trước khi sửa bất cứ thứ gì. Mọi mẫu là ví dụ giả định với vidu.vn; việc thêm dòng gỡ lỗi nên làm trên máy chủ thử, hoặc ít nhất trong khung giờ ít khách, và gỡ ngay khi xong.
nginx chọn location theo trình tự nào
Đây là trình tự nginx dùng để chọn một location cho mỗi yêu cầu, đã giản lược nhưng đủ để giải thích hầu hết tình huống quy tắc không chạy.
- Nếu có location so khớp chính xác bằng dấu bằng trùng đúng đường dẫn, chọn ngay và dừng.
- Xét mọi location tiền tố, nhớ lại location có tiền tố dài nhất khớp với đường dẫn.
- Nếu location tiền tố dài nhất đó có ký hiệu ^~, chọn nó và bỏ qua toàn bộ location biểu thức chính quy.
- Nếu không, xét các location biểu thức chính quy theo đúng thứ tự xuất hiện trong cấu hình; location đầu tiên khớp được chọn.
- Nếu không biểu thức nào khớp, dùng location tiền tố dài nhất đã nhớ ở bước hai.
Hệ quả thực tế: một location biểu thức chính quy kiểu xử lý mọi tệp đuôi .php, đặt ở bất kỳ đâu trong tệp, sẽ thắng một location tiền tố bình thường dành cho /lien-he-cu.php. Quy tắc chuyển hướng bạn đặt trong location tiền tố đó không bao giờ chạy. Cách sửa là dùng location chính xác cho đường dẫn cụ thể, hoặc thêm ^~ cho tiền tố cần thắng.
Một điểm nữa: các tệp được nạp bằng include theo ký tự đại diện, như mọi tệp trong một thư mục cấu hình, được ghép theo thứ tự tên tệp. Thứ tự đó ảnh hưởng tới các location biểu thức chính quy và tới việc khối server nào đứng đầu. Đổi tên một tệp cấu hình có thể đổi hành vi.
Rewrite ở khối server chạy trước mọi location
Ngoài trình tự chọn location, nginx còn có một giai đoạn chạy sớm hơn: các chỉ thị rewrite và return đặt thẳng trong khối server, ngoài mọi location. Chúng được xét trước khi location nào được chọn. Vì vậy nếu khối server có một dòng rewrite bắt rộng, như ép thêm gạch chéo cuối cho mọi đường dẫn, mọi quy tắc trong location cho các đường dẫn đó chỉ nhìn thấy yêu cầu sau khi đã bị chuyển hướng, tức là chẳng bao giờ thấy.
Bên trong một location, các chỉ thị rewrite chạy tuần tự từ trên xuống. Cờ last dừng nhóm hiện tại và bắt đầu lại việc chọn location với đường dẫn mới; cờ break dừng hẳn việc viết lại trong location đó. Nếu các rewrite với cờ last đưa yêu cầu đi vòng quanh, nginx dừng sau một số vòng giới hạn và trả lỗi 500, ghi vào nhật ký lỗi thông báo về vòng lặp viết lại hoặc chuyển hướng nội bộ.
Khi đọc một tệp cấu hình lạ, hãy đọc khối server từ trên xuống và gạch ra mọi rewrite, return, if nằm ngoài location trước tiên. Đó là những thứ chạy đầu tiên. Sau đó mới đến các location, và với mỗi đường dẫn đang có vấn đề, tự đi qua năm bước chọn location ở trên để biết location nào nhận nó.
Mẹo đánh dấu location bằng tiêu đề tạm
Đoán location nào đang nhận yêu cầu thì dễ sai; nhìn thấy thì chắc. Một mẹo đơn giản trên máy chủ thử: thêm vào mỗi location đang nghi ngờ một dòng tiêu đề tạm, ví dụ add_header X-Location-Thu "khoi-php" always; trong location xử lý PHP và một giá trị khác trong location chuyển hướng. Sau khi nạp lại, gọi curl chỉ lấy tiêu đề với đường dẫn có vấn đề, đọc giá trị tiêu đề tạm là biết ngay location nào đã trả lời.
Tham số always giúp tiêu đề xuất hiện cả với phản hồi lỗi; với phản hồi chuyển hướng thông thường, add_header cũng được gửi kèm. Lưu ý chỉ thị add_header trong một location sẽ làm location đó không kế thừa các add_header từ khối cha, nên nếu site đang đặt tiêu đề bảo mật ở khối server, thêm add_header tạm trong location có thể vô tình làm mất chúng trong lúc thử. Đây là lý do nên làm trên máy chủ thử và gỡ toàn bộ dòng tạm khi đã tìm ra nguyên nhân.
Với Apache, mẹo tương tự là dùng chỉ thị Header đặt tiêu đề tạm trong từng khối Directory hoặc Location, hoặc bật nhật ký rewrite ở mức chi tiết tạm thời trong cấu hình vhost. Trên hosting chia sẻ chỉ có .htaccess, có thể thêm một quy tắc thử với mã 302 và đích đặc biệt dễ nhận ra ngay đầu tệp; nếu nó không chạy, tệp đó không được đọc hoặc yêu cầu không đi qua thư mục đó.
Gom toàn bộ cấu hình lại để tìm mọi quy tắc đụng tới một đường dẫn
Trên máy chủ dùng bảng điều khiển, cấu hình của một site thường rải ở nhiều tệp: tệp do bảng điều khiển sinh, tệp tuỳ biến, tệp include chung cho mọi site. Quy tắc chặn trước quy tắc của bạn có thể nằm ở tệp bạn chưa từng mở. Cách làm, mỗi dòng một bước:
- Chạy nginx -T: lệnh này kiểm cú pháp rồi in ra toàn bộ cấu hình đã ghép, kèm tên từng tệp, đúng như nginx đang hiểu.
- Lưu kết quả ra một tệp tạm ngoài thư mục web, rồi tìm trong đó mọi dòng chứa đường dẫn đang có vấn đề, mọi dòng return và rewrite, và mọi server_name có tên miền của site.
- Với mỗi dòng tìm được, ghi lại nó nằm ở tệp nào, trong khối server nào, trong location nào, để dựng lại bức tranh đầy đủ.
- Với Apache, lệnh kiểm cấu hình kèm tuỳ chọn liệt kê vhost cho biết vhost nào phục vụ tên miền nào và tệp nào khai báo nó; sau đó tìm RewriteRule và Redirect trong các tệp đó cùng mọi .htaccess trên đường dẫn thư mục.
- Xoá tệp tạm khi xong, vì nó chứa toàn bộ cấu hình máy chủ, có thể gồm cả đường dẫn nội bộ và thông tin nhạy cảm.
Bước này thường lộ ra những thứ bất ngờ: một include chung cho mọi site có sẵn quy tắc ép gạch chéo cuối, một tệp tuỳ biến cũ ai đó thêm từ năm trước với chuyển hướng cho chính đường dẫn bạn đang sửa, hay hai khối server cùng khai báo một tên miền mà nginx chỉ cảnh báo chứ không báo lỗi. Biết đủ các mảnh rồi mới sửa, và sửa ở đúng một chỗ.
Apache: quy tắc ở nhiều tầng gộp lại thế nào
Quy tắc ở cấu hình vhost chạy trước .htaccess. Các RewriteRule đặt trong vhost được xét ở giai đoạn dịch đường dẫn, trước khi Apache tìm tới thư mục và đọc .htaccess. Một quy tắc rộng ở vhost có thể chuyển hướng trước khi .htaccess kịp được đọc.
Tệp .htaccess sâu nhất có RewriteEngine thắng. Nếu thư mục gốc và thư mục con đều có .htaccess bật mod_rewrite, với yêu cầu vào thư mục con, chỉ quy tắc của thư mục con được áp. Quy tắc của thư mục cha không được kế thừa trừ khi thư mục con khai báo tuỳ chọn RewriteOptions Inherit, hoặc InheritBefore để quy tắc cha chạy trước.
Cờ L trong .htaccess không phải lúc nào cũng dừng hẳn. Khi một quy tắc viết lại nội bộ, Apache có thể chạy lại toàn bộ bộ quy tắc của .htaccess với đường dẫn mới. Quy tắc của bạn bị chạm lần thứ hai, đôi khi sinh ra chuyển hướng lạ. Cờ END, có từ Apache 2.3.9, dừng hẳn việc xét quy tắc, kể cả các lượt sau.
Thứ tự trong cùng tệp là từ trên xuống. Trong một tệp, các RewriteRule được xét từ trên xuống; quy tắc chuyển hướng ra ngoài phải đặt trên các quy tắc viết lại nội bộ, nhất là khối đưa mọi yêu cầu về index.php của các mã nguồn phổ biến.
mod_alias và mod_rewrite không theo thứ tự dòng. Redirect và RewriteRule thuộc hai mô-đun, chạy theo trình tự của mô-đun chứ không theo dòng trong tệp. Dùng một loại cho mọi chuyển hướng trong cùng phạm vi.
IIS: quy tắc URL Rewrite trong web.config, ở mức nguyên lý
Trên máy chủ Windows chạy IIS, chuyển hướng thường được viết bằng mô-đun URL Rewrite, khai báo trong tệp web.config của site. Mỗi quy tắc có phần so khớp đường dẫn bằng biểu thức chính quy hoặc ký tự đại diện, các điều kiện tuỳ chọn theo tên miền, giao thức, tham số, và một hành động. Hành động chuyển hướng có kiểu chuyển hướng tương ứng với mã trạng thái: vĩnh viễn là 301, tìm thấy là 302, xem nơi khác là 303, tạm thời là 307.
Các quy tắc được xét từ trên xuống theo thứ tự khai báo. Thuộc tính dừng xử lý trên một quy tắc nói rằng khi quy tắc đó khớp, không xét các quy tắc sau nữa. Một quy tắc chuyển hướng không có thuộc tính dừng, đặt sau một quy tắc viết lại chung có thuộc tính dừng, sẽ không bao giờ chạy với các đường dẫn mà quy tắc chung đã bắt.
Tệp web.config còn kế thừa quy tắc từ cấu hình cấp cao hơn, như cấp máy chủ hoặc thư mục cha, và các quy tắc kế thừa thường được xét trước quy tắc cục bộ. Khi một quy tắc không chạy trên IIS, kiểm cả cấu hình cấp trên trong trình quản lý IIS. Chi tiết cú pháp thay đổi theo phiên bản mô-đun, nên đối chiếu tài liệu chính thức trước khi viết quy tắc phức tạp.
Bản đồ các tầng có thể chặn trước quy tắc của bạn
Một yêu cầu đi qua nhiều tầng trước khi chạm tới quy tắc bạn vừa viết. Bảng liệt kê theo thứ tự yêu cầu đi qua, cùng cách kiểm từng tầng.
| Tầng | Có thể làm gì | Cách kiểm nhanh |
|---|---|---|
| Trình duyệt | Nhớ 301 cũ, tự đi thẳng tới đích cũ mà không hỏi máy chủ | Thử bằng curl hoặc cửa sổ ẩn danh |
| CDN hoặc tường lửa ứng dụng | Quy tắc chuyển hướng riêng, bộ nhớ đệm phản hồi cũ | So curl qua CDN với curl thẳng vào máy chủ gốc |
| Khối server hoặc vhost | Rewrite, return cấp server chạy trước mọi location | Đọc khối server từ trên xuống, gạch các dòng ngoài location |
| Location hoặc thư mục | Location khác được chọn; .htaccess thư mục con ghi đè | Tiêu đề tạm đánh dấu location, quy tắc thử mã 302 |
| Ứng dụng | Mã PHP hoặc plugin tự chuyển hướng theo cài đặt | Tạm tắt plugin trên môi trường thử, đọc mã định tuyến |
Đi từ trên xuống bảng này, mỗi tầng một lần kiểm, gần như luôn tìm ra thủ phạm trong vài phút. Thói quen nhảy ngay vào sửa quy tắc của mình khi chưa biết tầng nào đang trả lời là lý do một lỗi mười phút kéo thành cả buổi.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao đặt quy tắc chuyển hướng lên đầu tệp cấu hình nginx vẫn không chạy?
Vì vị trí dòng không quyết định location nào được chọn. Location biểu thức chính quy thắng location tiền tố thường bất kể đứng ở đâu. Dùng location so khớp chính xác hoặc thêm ký hiệu ưu tiên tiền tố cho đường dẫn cần chuyển hướng.
Có cách nào xem nginx đã chọn location nào cho một yêu cầu không?
Không có lệnh sẵn in ra trực tiếp, nhưng có thể thêm tiêu đề tạm khác nhau vào từng location trên máy chủ thử rồi đọc bằng curl. Bản dựng có bật chế độ gỡ lỗi thì nhật ký mức gỡ lỗi cũng ghi quá trình chọn location, nhưng rất dài.
Thư mục con có .htaccess riêng làm mất quy tắc của thư mục gốc phải không?
Với mod_rewrite thì đúng: thư mục con bật RewriteEngine sẽ dùng quy tắc của riêng nó, không kế thừa quy tắc rewrite của thư mục cha. Muốn kế thừa, khai báo tuỳ chọn kế thừa trong tệp của thư mục con, hoặc chuyển quy tắc chung lên cấu hình vhost.
Lỗi 500 kèm thông báo vòng lặp viết lại trong nhật ký nginx là gì?
Là các rewrite có cờ last hoặc chuyển hướng nội bộ đưa yêu cầu đi vòng mà không kết thúc, nginx dừng sau số vòng giới hạn. Kiểm các rewrite đưa đường dẫn về một location lại chứa rewrite đưa ngược lại, và dùng return hoặc cờ break khi không cần tìm location mới.
Cờ END khác cờ L thế nào trong Apache?
Cờ L dừng lượt xét hiện tại, nhưng trong .htaccess Apache có thể chạy lại bộ quy tắc khi đường dẫn đã bị viết lại. Cờ END dừng hẳn, không xét lại ở các lượt sau. Dùng END cho quy tắc viết lại nội bộ cuối cùng khi gặp hiện tượng quy tắc bị chạm hai lần.
Quy tắc ở CDN và ở máy chủ cùng chuyển hướng một đường dẫn thì quy tắc nào thắng?
Quy tắc ở CDN chạy trước vì yêu cầu tới CDN trước. Nếu CDN đã trả chuyển hướng, máy chủ không bao giờ thấy yêu cầu đó. Chọn một tầng cho mỗi quy tắc để tránh chuỗi hai bước và nhầm lẫn khi sửa.