ChuyenHuong.comChuyển Hướng
Đổi tên miền và chuyển site

Đổi đường dẫn tĩnh WordPress không gãy link cũ: thứ tự làm và quy tắc chuyển hướng

Đổi cấu trúc đường dẫn tĩnh WordPress, ví dụ bỏ ngày tháng hay thư mục danh mục, mà không làm hỏng link cũ: chuẩn bị, quy tắc chuyển hướng theo mẫu và kiểm sau khi đổi.

Vietnamese woman blogger working at a wooden table in a quiet Da Nang cafe, laptop with blank screen, coffee cup and notebook, over the shoulder view, soft window light

Đổi cấu trúc đường dẫn tĩnh trong WordPress chỉ là một thao tác chọn lại mục trong phần cài đặt, nhưng mọi địa chỉ bài viết cũ sẽ đổi theo ngay lập tức. WordPress có cơ chế tự đoán một số địa chỉ cũ, song cơ chế đó không phủ được mọi trường hợp và không thay được một quy tắc chuyển hướng 301 rõ ràng. Muốn không gãy liên kết, bạn cần quyết định cấu trúc mới, viết quy tắc chuyển hướng theo mẫu, rồi mới bấm lưu.

Bài này hướng dẫn cho người tự quản site WordPress: các cấu trúc hay gặp và kiểu đổi thường làm, cách WordPress tự xử lý địa chỉ cũ và giới hạn của nó, viết quy tắc theo mẫu trên máy chủ hoặc bằng plugin, thứ tự thao tác trong ngày đổi, và cách kiểm. Ví dụ dùng tên miền giả định tenmien-cu.vn.

Các kiểu đổi cấu trúc thường gặp và mức khó

Mức khó của việc chuyển hướng phụ thuộc vào việc địa chỉ mới có suy ra được từ địa chỉ cũ bằng một quy luật hay không. Bảng dưới liệt kê các kiểu đổi phổ biến trên site WordPress tiếng Việt.

Kiểu đổiVí dụ giả định cũ → mớiViết quy tắc
Bỏ ngày tháng/2023/05/cach-cham-cay → /cach-cham-cayMột quy tắc theo mẫu, dễ
Bỏ đuôi .html/cach-cham-cay.html → /cach-cham-cayMột quy tắc theo mẫu, dễ
Bỏ thư mục danh mục/kien-thuc/cach-cham-cay → /cach-cham-cayTheo mẫu nếu danh mục cố định, cần liệt kê tên danh mục
Thêm thư mục danh mục/cach-cham-cay → /kien-thuc/cach-cham-cayKhông suy ra từ địa chỉ cũ, cần bảng hoặc để WordPress đoán
Từ dạng số sang tên bài/?p=123 → /cach-cham-cayWordPress tự chuyển được, vẫn nên kiểm
Đổi tên từng bài/cach-cham-cay → /cham-cay-trong-chauTừng dòng, không có quy luật

Hai kiểu đầu là trường hợp lý tưởng: phần tên bài giữ nguyên, chỉ bỏ phần thừa. Kiểu thêm thư mục danh mục khó hơn vì máy chủ nhìn địa chỉ cũ không biết bài thuộc danh mục nào; lúc đó phải dựa vào WordPress hoặc lập bảng ánh xạ từ cơ sở dữ liệu.

Trước khi đổi: chọn cấu trúc đích một lần cho xong

Tên bài đứng một mình là lựa chọn bền nhất. Cấu trúc chỉ gồm tên bài, không ngày tháng, không danh mục, ít phải đổi lại về sau: bài chuyển danh mục không làm đổi địa chỉ, bài cập nhật không mang dấu năm cũ. Đổi lại, bạn mất khả năng nhìn địa chỉ là biết bài thuộc nhóm nào, và trang với bài dùng chung một không gian tên nên phải tránh đặt trùng.

Thư mục danh mục chỉ hợp khi danh mục ổn định. Site có vài danh mục lớn, gần như không bao giờ đổi, có thể giữ thư mục danh mục để địa chỉ dễ đọc. Site hay sắp xếp lại danh mục thì mỗi lần đổi là một lần chuyển hướng hàng loạt.

Đừng đổi khi chưa có lý do đo được. Không có bằng chứng chung nào cho thấy địa chỉ ngắn hơn tự làm thứ hạng tăng. Lý do chính đáng để đổi là trùng lặp nội dung, ngày tháng làm bài trông cũ, hoặc chuẩn bị gộp với site khác.

Ghi quyết định thành văn bản. Viết một dòng mô tả cấu trúc mới, ví dụ giả định "tên miền, gạch chéo, tên bài, có gạch chéo cuối", và lưu cùng bản sao lưu. Lần sau ai muốn đổi tiếp sẽ biết đời trước là gì để không tạo chuỗi.

WordPress tự đoán địa chỉ cũ đến đâu

Khi gặp một địa chỉ không khớp bài nào, WordPress có chức năng đoán: nó lấy đoạn cuối của đường dẫn, tìm bài có tên (slug) giống hoặc gần giống, rồi chuyển hướng 301 tới bài đó. Nhờ vậy, khi bạn bỏ ngày tháng khỏi cấu trúc, nhiều địa chỉ cũ vẫn tự về đúng chỗ mà không cần làm gì. Đây cũng là lý do nhiều người đổi xong không thấy lỗi ngay và nghĩ mọi thứ ổn.

Giới hạn của cơ chế này đáng để biết. Nó đoán theo tên bài, nên hai bài có tên gần nhau có thể bị đoán nhầm. Nó chỉ chạy khi yêu cầu đi tới WordPress, tức là không áp cho tệp tĩnh hay khi một plugin bộ nhớ đệm trả trang lỗi trước. Một số plugin hoặc giao diện tắt chức năng này để tránh đoán sai. Và nó không có cách nào xử lý địa chỉ có đuôi .html nếu phần tên không tách được sạch.

Vì vậy, nên coi việc WordPress tự đoán là lưới an toàn, không phải phương án chính. Phương án chính là quy tắc chuyển hướng rõ ràng, chạy trước khi WordPress phải đoán, cho ra một bước 301 duy nhất tới đúng địa chỉ mới.

Viết quy tắc chuyển hướng theo mẫu

Có hai chỗ đặt quy tắc: trên máy chủ, hoặc bằng plugin chuyển hướng trong WordPress. Đặt trên máy chủ chạy nhanh hơn vì yêu cầu không phải khởi động WordPress; dùng plugin dễ sửa cho người không quen dòng lệnh. Các mẫu dưới đây là ví dụ giả định cho kiểu bỏ ngày tháng, phải thử trên môi trường thử trước:

  • Apache, trong .htaccess, đặt trước khối mặc định của WordPress: RedirectMatch 301 ^/[0-9]{4}/[0-9]{2}/(.+)$ /$1. Biểu thức bắt bốn chữ số năm, hai chữ số tháng, giữ phần còn lại.
  • nginx, trong khối server của site: rewrite ^/[0-9]{4}/[0-9]{2}/(.+)$ /$1 permanent; — từ khoá permanent cho mã 301.
  • Bỏ đuôi .html trên Apache: RedirectMatch 301 ^/(.+)\.html$ /$1. Cẩn thận nếu site có tệp .html tĩnh thật cần giữ, phải loại trừ thư mục đó.
  • Plugin chuyển hướng: hầu hết plugin phổ biến cho phép bật chế độ biểu thức chính quy và nhập cùng mẫu nguồn, mẫu đích như trên. Đặt mã là 301, đặt nhóm riêng để dễ tắt khi cần.
  • Bỏ thư mục danh mục khi danh mục cố định: liệt kê tên danh mục trong nhóm, ví dụ ^/(kien-thuc|huong-dan|tin-tuc)/(.+)$ chuyển về /$2. Không dùng mẫu bắt mọi thư mục, vì sẽ bắt nhầm trang con, trang tác giả, trang thẻ.

Kiểm tra biểu thức có bắt nhầm không là phần quan trọng nhất. Mẫu bỏ ngày tháng ở trên cũng bắt cả trang lưu trữ theo tháng như /2023/05/ nếu sau đó còn ký tự; hãy liệt kê các địa chỉ có dạng tương tự trên site và thử từng cái.

Thứ tự thao tác trong ngày đổi

Thứ tự sai là nguyên nhân phần lớn sự cố, vì giữa hai bước có một khoảng thời gian site đang chạy với cấu hình nửa vời. Làm theo trình tự này, ưu tiên giờ ít truy cập:

  1. Sao lưu cơ sở dữ liệu và tệp .htaccess hoặc cấu hình máy chủ hiện tại. Ghi lại cấu trúc đường dẫn đang dùng, chính xác từng ký tự.
  2. Xuất danh sách toàn bộ địa chỉ bài viết và trang hiện tại, có thể từ sơ đồ trang. Danh sách này dùng để kiểm sau khi đổi.
  3. Thêm quy tắc chuyển hướng theo mẫu nhưng chưa đổi cấu trúc. Thử bằng một địa chỉ giả định không tồn tại để chắc quy tắc không làm hỏng địa chỉ hiện tại.
  4. Vào phần cài đặt đường dẫn tĩnh, chọn cấu trúc mới, lưu. WordPress tự ghi lại quy tắc rewrite của chính nó.
  5. Xoá bộ nhớ đệm của plugin, của máy chủ và của CDN nếu có. Không xoá thì người dùng và máy tìm kiếm vẫn nhận trang cũ.
  6. Chạy danh sách đã xuất ở bước hai qua curl hoặc công cụ kiểm hàng loạt: mỗi địa chỉ cũ phải trả 301 một bước tới địa chỉ mới, địa chỉ mới phải trả 200.
  7. Cập nhật liên kết nội bộ trong nội dung bài bằng chức năng tìm và thay trong cơ sở dữ liệu, có sao lưu trước, để trang không còn tự trỏ qua chuyển hướng.

Liên kết nội bộ, sơ đồ trang và menu sau khi đổi

Liên kết trong thân bài. Đây là phần bị quên nhiều nhất. Các bài cũ chứa liên kết dạng đầy đủ tới bài khác theo cấu trúc cũ; chúng vẫn chạy nhờ chuyển hướng, nhưng mỗi lần bấm là thêm một bước và máy tìm kiếm phải đi vòng. Thay hàng loạt bằng công cụ tìm và thay có hỗ trợ dữ liệu tuần tự hoá của WordPress, chạy thử ở chế độ xem trước.

Menu và khối giao diện. Menu tạo từ trang và danh mục tự cập nhật, nhưng mục liên kết tuỳ chỉnh do bạn gõ tay thì không. Mở từng menu, kiểm mục nào là liên kết tuỳ chỉnh.

Sơ đồ trang. Plugin sơ đồ trang sẽ sinh lại địa chỉ mới, nhưng có thể còn bản cũ trong bộ nhớ đệm. Mở sơ đồ trang, kiểm vài địa chỉ ngẫu nhiên, rồi gửi lại trong công cụ quản trị máy tìm kiếm.

Thẻ canonical và dữ liệu có cấu trúc. Plugin SEO thường tự cập nhật, nhưng nếu bạn từng nhập canonical tay cho một số bài, giá trị đó vẫn là địa chỉ cũ. Lọc các bài có canonical tuỳ chỉnh để sửa.

Kiểm tra sau một tuần và những lỗi hay gặp

Một tuần sau khi đổi, mở báo cáo trang trong Google Search Console. Số trang bị loại với lý do trang có chuyển hướng sẽ tăng, đó là bình thường vì địa chỉ cũ đang được thay bằng địa chỉ mới. Điều cần để ý là số trang lỗi 404 mới xuất hiện, và số trang mới đã được lập chỉ mục có tăng dần hay không.

Lỗi hay gặp thứ nhất là trang phân trang của danh mục: địa chỉ dạng /kien-thuc/page/2 bị quy tắc bỏ thư mục danh mục bắt nhầm, biến thành /page/2. Lỗi thứ hai là trang đính kèm của ảnh, vốn có địa chỉ riêng trong WordPress, sau khi đổi trả 404 vì quy tắc không tính tới. Lỗi thứ ba là chuỗi hai bước: quy tắc của bạn chuyển về địa chỉ không có dấu gạch chéo cuối, rồi WordPress lại thêm dấu gạch chéo và chuyển thêm một lần. Sửa bằng cách cho đích của quy tắc trùng đúng định dạng WordPress đang dùng.

Nếu sau khi đổi mà nhiều trang báo lỗi 404 ngay cả với địa chỉ mới, nguyên nhân thường là máy chủ không cho WordPress ghi quy tắc rewrite, hoặc nginx chưa có cấu hình chuyển mọi yêu cầu về tệp index.php. Đây là lỗi cấu hình máy chủ, không liên quan quy tắc chuyển hướng, và cách xử lý nằm ở danh mục cấu hình máy chủ.

Câu hỏi thường gặp

Có nên đổi cấu trúc đường dẫn chỉ để địa chỉ ngắn hơn không?

Chỉ nên đổi khi lợi ích rõ ràng, ví dụ ngày tháng trong địa chỉ làm bài cập nhật trông như bài cũ, hoặc cấu trúc hiện tại gây trùng lặp. Mỗi lần đổi đều có giai đoạn máy tìm kiếm phải xử lý lại, nên đổi một lần cho đúng tốt hơn đổi nhiều lần.

WordPress đã tự chuyển hướng được thì có cần viết quy tắc nữa không?

Nên viết. Cơ chế đoán của WordPress dựa vào tên bài và có thể đoán sai, bị tắt bởi plugin hoặc không chạy với một số dạng địa chỉ. Quy tắc rõ ràng cho kết quả đoán trước được và nhanh hơn.

Đặt quy tắc ở .htaccess hay dùng plugin thì tốt hơn?

Quy tắc trên máy chủ chạy trước WordPress nên nhẹ hơn, phù hợp khi đổi theo mẫu cho toàn site. Plugin hợp với chuyển hướng từng bài do biên tập viên tự quản. Nhiều site dùng cả hai: mẫu chung trên máy chủ, ngoại lệ trong plugin.

Đổi cấu trúc rồi muốn quay lại cấu trúc cũ thì sao?

Quay lại được, nhưng phải gỡ quy tắc chuyển hướng vừa thêm trước, nếu không sẽ sinh vòng lặp giữa địa chỉ cũ và mới. Sau đó xoá bộ nhớ đệm và kiểm lại như lúc đổi. Càng quay lại sớm, càng ít ảnh hưởng.

Thay đổi tên một bài riêng lẻ có cần chuyển hướng không?

WordPress thường tự ghi nhớ tên cũ của bài và chuyển hướng khi bạn sửa slug, nhưng chức năng này có thể bị plugin thay thế hoặc mất khi chuyển dữ liệu. Với bài có nhiều liên kết ngoài, nên thêm một dòng chuyển hướng rõ ràng.

Site có dùng CDN thì có phải làm gì thêm không?

Phải xoá bộ nhớ đệm ở CDN sau khi đổi, nếu không CDN vẫn trả trang theo địa chỉ cũ hoặc trả bản lưu của trang lỗi. Nếu CDN có quy tắc chuyển hướng riêng, kiểm để chúng không chồng lên quy tắc trên máy chủ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138