Bản ghi CAA (Certification Authority Authorization) là bản ghi DNS khai báo những tổ chức cấp chứng chỉ (CA) nào được phép cấp chứng chỉ TLS cho tên miền của bạn. Từ tháng 9 năm 2017, các tổ chức cấp chứng chỉ được tin cậy bắt buộc phải tra bản ghi CAA trước khi cấp; nếu tên mình không có trong danh sách, họ phải từ chối.
CAA là lớp bảo vệ tốt chống việc người khác xin chứng chỉ giả cho tên miền của bạn. Nhưng nó cũng là nguyên nhân âm thầm của một loại lỗi hay gặp khi làm chuyển hướng: bạn đưa tên miền vào CDN, CDN xin chứng chỉ từ một tổ chức không có trong bản ghi CAA, việc cấp thất bại, và người gõ https vào tên miền cũ gặp lỗi chứng chỉ thay vì được chuyển đi. Bài này giải thích cách đọc, viết bản ghi CAA và cách tránh lỗi đó.
Vì sao chuyển hướng https cần chứng chỉ trước tiên
Khi người dùng gõ https://tenmien-cu.vn, hoặc trình duyệt tự nâng lên https, việc đầu tiên xảy ra là bắt tay mã hoá. Máy chủ phải đưa ra chứng chỉ hợp lệ cho đúng tên tenmien-cu.vn. Chỉ khi bắt tay thành công, trình duyệt mới gửi yêu cầu HTTP, và chỉ khi đó máy chủ mới có cơ hội trả mã 301.
Nghĩa là với https, chuyển hướng nằm sau chứng chỉ. Một tên miền chỉ dùng để chuyển hướng, không có nội dung gì, vẫn cần chứng chỉ hợp lệ như một website đầy đủ. Không có chứng chỉ, hoặc chứng chỉ không khớp tên, người dùng gặp trang cảnh báo bảo mật toàn màn hình, và mọi quy tắc chuyển hướng bạn viết kỹ đến đâu cũng không có dịp chạy.
Đó là lý do khi chẩn đoán “chuyển hướng không chạy với https nhưng chạy với http”, việc đầu tiên nên kiểm là chứng chỉ, chứ chưa phải quy tắc. Và trong số các lý do chứng chỉ không được cấp, bản ghi CAA là lý do ít ai nghĩ tới, vì nó thường được đặt từ lâu, bởi người khác, cho một mục đích khác.
Cấu trúc một bản ghi CAA
Mỗi bản ghi CAA có ba phần: cờ (flags), thẻ (tag) và giá trị. Ví dụ giả định cho tenmien-cu.vn:
- tenmien-cu.vn. CAA 0 issue "letsencrypt.org" — cho phép Let's Encrypt cấp chứng chỉ thường (không phải chứng chỉ đại diện) cho tên miền và các tên miền con.
- tenmien-cu.vn. CAA 0 issuewild "pki.goog" — thẻ issuewild riêng cho chứng chỉ đại diện dạng *.tenmien-cu.vn; nếu không có thẻ này, chứng chỉ đại diện theo quy định của thẻ issue.
- tenmien-cu.vn. CAA 0 iodef "mailto:baomat@tenmien-cu.vn" — nơi tổ chức cấp chứng chỉ có thể báo khi có yêu cầu cấp vi phạm chính sách; không phải tổ chức nào cũng gửi.
- tenmien-cu.vn. CAA 0 issue ";" — không tổ chức nào được cấp chứng chỉ thường; dùng cho tên miền tuyệt đối không cần https, rất hiếm khi đúng với tên miền chuyển hướng.
- Cờ thường là 0. Cờ 128 (critical) nghĩa là tổ chức cấp không hiểu thẻ thì phải từ chối; chỉ dùng khi bạn hiểu rõ thẻ mình đặt.
- Có nhiều bản ghi issue thì mỗi tổ chức trong đó đều được phép; danh sách là phép hợp, không phải phép giao.
Giá trị trong thẻ issue là tên miền định danh do tổ chức cấp chứng chỉ công bố, không phải tên thương mại. Mỗi tổ chức ghi giá trị CAA của họ trong tài liệu; bạn chép đúng chuỗi đó, sai một ký tự là coi như không có.
Tra cứu theo cây: bản ghi ở tên miền cha áp xuống tên miền con
Khi xin chứng chỉ cho shop.tenmien-cu.vn, tổ chức cấp tra bản ghi CAA ở chính shop.tenmien-cu.vn trước. Không có, họ đi lên tenmien-cu.vn. Vẫn không có, họ đi lên đuôi .vn, nơi thông thường không có bản ghi CAA. Bản ghi đầu tiên tìm thấy trên đường đi lên là bản ghi được áp dụng. Không thấy bản ghi nào ở bất kỳ cấp nào thì mọi tổ chức đều được cấp.
Hệ quả thực tế: một bản ghi CAA đặt ở tên gốc để khoá việc cấp cho website chính sẽ áp luôn cho mọi tên miền con, kể cả tên miền con bạn vừa tạo để chuyển hướng hay vừa gắn vào một dịch vụ bên ngoài. Nếu dịch vụ đó xin chứng chỉ từ một tổ chức khác, việc cấp thất bại.
Một chi tiết nữa: nếu tên miền con là CNAME trỏ sang tên của dịch vụ khác, câu hỏi CAA ở tên đó được máy phân giải đi theo bí danh, nên bản ghi CAA đặt ở tên đích (nếu có) sẽ được trả về và áp dụng; không có thì tổ chức cấp tiếp tục leo lên tên miền cha của tên ban đầu. Hành vi này đủ rối để bạn nên kiểm bằng lệnh thực tế thay vì suy luận: tra từng cấp bằng dig, xem bản ghi nào xuất hiện trước tiên.
Tình huống CAA làm hỏng chuyển hướng và cách xử lý
Các tình huống dưới đây là ví dụ giả định nhưng phản ánh những lỗi hay gặp khi người quản trị đưa tên miền chuyển hướng vào CDN hoặc dịch vụ mới.
| Tình huống | Triệu chứng | Xử lý |
|---|---|---|
| Tên gốc có CAA chỉ cho một tổ chức, CDN dùng tổ chức khác | CDN báo chứng chỉ đang chờ cấp mãi, https lỗi | Thêm bản ghi issue cho các tổ chức mà CDN dùng, theo danh sách trong tài liệu của CDN |
| Có issue nhưng thiếu issuewild, CDN cấp chứng chỉ đại diện | Tên gốc chạy, tên miền con lỗi | Thêm issuewild cho đúng tổ chức, hoặc kiểm lại vì sao issue không đủ |
| Ai đó đặt issue ";" để khoá tên miền không dùng | Không tổ chức nào cấp được, https luôn lỗi | Xoá bản ghi khoá khi bắt đầu dùng tên miền để chuyển hướng |
| Chuyển từ máy chủ tự xin chứng chỉ sang CDN | Trước chạy, sau khi chuyển thì lỗi | So tổ chức cũ và tổ chức CDN dùng, thêm bản ghi tương ứng trước khi đổi DNS |
| Tên miền con CNAME sang dịch vụ ngoài | Dịch vụ báo không xác minh được tên miền riêng | Kiểm CAA ở cả tên miền của bạn và tên đích, theo hướng dẫn của dịch vụ |
Một số CDN, khi thấy vùng DNS đã có bản ghi CAA, sẽ tự thêm bản ghi cho các tổ chức họ dùng để việc cấp chứng chỉ tự động không bị chặn. Hành vi này có hay không, áp dụng ở gói nào, cần kiểm tài liệu hiện hành; đừng mặc định là CDN lo hộ.
Quy trình đặt CAA an toàn cho một tên miền có chuyển hướng
Áp dụng khi bạn muốn có lớp bảo vệ của CAA mà không làm hỏng chứng chỉ ở bất kỳ tầng nào:
- Liệt kê mọi nơi đang phát chứng chỉ cho tên miền và các tên miền con: CDN, máy chủ tự xin bằng certbot, nền tảng bán hàng, dịch vụ email marketing, cổng thanh toán có tên miền riêng.
- Với mỗi nơi, tra trong tài liệu của họ tổ chức cấp chứng chỉ và giá trị CAA cần thêm. Một CDN có thể dùng nhiều tổ chức và đổi qua lại giữa chúng.
- Tra bản ghi hiện có bằng dig +short CAA tenmien-cu.vn và lặp lại cho từng tên miền con quan trọng.
- Soạn danh sách issue gộp mọi tổ chức cần thiết, thêm issuewild nếu có chứng chỉ đại diện, thêm iodef nếu muốn nhận báo cáo.
- Thêm bản ghi vào DNS. Đợi qua thời gian lưu của bản ghi cũ.
- Kích hoạt lại việc cấp chứng chỉ ở từng nơi, hoặc đợi chu kỳ gia hạn tự nhiên, rồi kiểm https của từng tên bằng curl -sI https://tenmien-cu.vn/.
- Ghi danh sách tổ chức và lý do vào hồ sơ tên miền, để người sau biết vì sao từng dòng có mặt.
Nếu không chắc, không có bản ghi CAA nào vẫn tốt hơn một bản ghi sai. Thiếu CAA chỉ là thiếu một lớp phòng thủ; CAA sai là chứng chỉ thật của bạn không được cấp và tên miền mất https.
CAA và nhật ký minh bạch chứng chỉ: hai lớp bổ sung cho nhau
CAA là lớp chặn trước: nó bảo tổ chức cấp chứng chỉ đừng cấp nếu không có tên trong danh sách. Nhưng nó dựa vào việc tổ chức cấp tuân thủ, và nếu kẻ xấu chiếm được quyền sửa DNS của bạn thì họ cũng sửa được CAA. Vì vậy cần thêm một lớp phát hiện sau: nhật ký minh bạch chứng chỉ (Certificate Transparency).
Theo quy định của các trình duyệt lớn, chứng chỉ được tin cậy phải được ghi vào các nhật ký công khai, ai cũng tra được. Bạn có thể tra theo tên miền trên các trang tìm kiếm nhật ký minh bạch chứng chỉ, hoặc đăng ký dịch vụ theo dõi gửi thư báo mỗi khi có chứng chỉ mới cấp cho tên miền của mình. Một số CDN cũng có tính năng theo dõi tương tự trong bảng điều khiển.
Với tên miền chuyển hướng, việc tra nhật ký còn giúp một việc rất thực tế: biết chính xác tổ chức nào đã cấp chứng chỉ cho tên miền trong quá khứ, từ đó soạn bản ghi CAA không bỏ sót. Nếu nhật ký cho thấy một chứng chỉ do tổ chức bạn không hề dùng cấp ra, đó là dấu hiệu cần điều tra ngay quyền truy cập DNS và tài khoản nhà đăng ký, chứ không chỉ là chuyện chỉnh bản ghi.
Ai giữ quyền sửa CAA và giữ thế nào
CAA nằm trong vùng DNS, nên ai có quyền sửa DNS là có quyền sửa CAA. Ở doanh nghiệp nhỏ, đó thường là người làm web thuê ngoài, một nhân viên kỹ thuật, hoặc chính chủ doanh nghiệp với tài khoản nhà đăng ký dùng chung mật khẩu. Một bản ghi CAA đặt đúng có thể bị xoá bởi người không hiểu nó, hoặc một bản ghi sai được thêm vào khi ai đó làm theo một hướng dẫn trên mạng.
Ba việc nhỏ giúp giữ CAA ổn định. Một, bật xác thực hai lớp cho tài khoản nhà đăng ký và tài khoản CDN, vì đó là cửa vào của toàn bộ vùng DNS. Hai, ghi trong hồ sơ tên miền mỗi bản ghi CAA phục vụ dịch vụ nào, để người sau không xoá nhầm. Ba, khi thêm một dịch vụ mới cần chứng chỉ trên tên miền con, đưa bước “kiểm CAA” vào danh sách việc phải làm, cạnh bước tạo CNAME.
Nếu vùng DNS được quản lý bằng mã, ví dụ qua Terraform hoặc API của CDN, bản ghi CAA nên nằm trong mã đó cùng các bản ghi khác. Khi ai đó đề xuất đổi, người duyệt nhìn thấy và hỏi lý do, thay vì phát hiện sau khi chứng chỉ không gia hạn được.
Câu hỏi thường gặp
Không có bản ghi CAA thì có sao không?
Không sao về hoạt động: mọi tổ chức cấp chứng chỉ được tin cậy đều được phép cấp, và chứng chỉ của CDN hay máy chủ vẫn được cấp bình thường. Bạn chỉ thiếu một lớp bảo vệ chống việc cấp chứng chỉ trái phép. Phần lớn tên miền trên Internet hiện vẫn không có bản ghi CAA.
Bản ghi CAA có ảnh hưởng tới chứng chỉ đang dùng không?
Không. Tổ chức cấp chỉ tra CAA lúc cấp mới hoặc gia hạn. Chứng chỉ đang dùng vẫn hợp lệ tới ngày hết hạn. Vì vậy một bản ghi CAA sai có thể nằm im hàng tháng rồi mới lộ ra khi tới kỳ gia hạn, lúc đó người đặt bản ghi có khi đã quên.
Nhà cung cấp DNS không cho tạo bản ghi CAA thì làm sao?
Một số giao diện cũ chưa hỗ trợ loại bản ghi này. Bạn có thể bỏ qua CAA, hoặc cân nhắc chuyển việc quản lý DNS sang nơi hỗ trợ đầy đủ, chẳng hạn CDN bạn đang dùng. Đổi nơi quản lý DNS không đồng nghĩa đổi nhà đăng ký tên miền.
Thời hạn chứng chỉ ngày càng ngắn có làm CAA quan trọng hơn không?
Có theo nghĩa thực tế: chứng chỉ ngắn hạn được gia hạn thường xuyên hơn, nên một bản ghi CAA sai sẽ lộ ra sớm hơn và gây gián đoạn nhiều lần hơn nếu không sửa. Việc gia hạn tự động càng nhiều, càng cần chắc CAA đã liệt kê đủ tổ chức mà hệ thống tự động đang dùng.
Làm sao biết CDN đang dùng tổ chức cấp chứng chỉ nào?
Xem chứng chỉ thực tế trên tên miền bằng trình duyệt hoặc lệnh openssl, mục người cấp sẽ ghi tên tổ chức. Nhưng đừng chỉ dựa vào chứng chỉ hiện tại, vì CDN có thể đổi tổ chức khi gia hạn; tài liệu của CDN thường liệt kê đủ danh sách tổ chức cùng giá trị CAA cần thêm.
Tên miền chỉ dùng để chuyển hướng có cần CAA không?
Không bắt buộc. Nếu đặt, chỉ cần liệt kê tổ chức mà nơi trả mã chuyển hướng dùng, thường là tổ chức của CDN. Lợi ích là không ai xin được chứng chỉ trái phép cho tên miền thương hiệu cũ của bạn để dựng trang giả mạo có ổ khoá.