Một tên miền chỉ dùng để chuyển hướng không cần hosting, không cần website, nhưng vẫn cần ba thứ: bản ghi DNS đưa yêu cầu tới một nơi biết trả mã 301, chứng chỉ hợp lệ để người gõ https không gặp cảnh báo, và vài bản ghi chống giả mạo email vì tên miền không gửi thư vẫn có thể bị kẻ xấu mạo danh.
Cách gọn nhất hiện nay là đưa tên miền vào CDN, tạo bản ghi giữ chỗ bật proxy trỏ về một địa chỉ IP dành cho tài liệu, rồi đặt quy tắc chuyển hướng ở máy chủ biên. Nếu không dùng CDN, một máy chủ web sẵn có của bạn cũng làm được với một khối cấu hình vài dòng. Bài này đi qua cả hai cách, kèm danh sách bản ghi nên có cho loại tên miền này.
Tên miền nào thuộc loại “chỉ để chuyển hướng”
Doanh nghiệp càng lâu năm càng có nhiều tên miền không chứa website: tên thương hiệu với đuôi .com.vn, .net, .vn mua để giữ chỗ, tên gõ sai, tên miền có dấu gạch ngang, tên miền cũ trước khi đổi thương hiệu, tên miền chiến dịch đã kết thúc. Tất cả có chung một nhu cầu: ai gõ vào thì về đúng website chính, và không ai lợi dụng được tên đó.
Loại tên miền này khác tên miền đỗ ở chỗ chủ sở hữu chủ động quyết định nó đi đâu, thay vì để nhà đăng ký hiện trang quảng cáo. Nó cũng khác tên miền phụ chạy dịch vụ riêng như shop hay blog, vì không có nội dung nào cần phục vụ. Chính vì không có nội dung, người ta hay xem nhẹ và cấu hình tạm bợ: chuyển tiếp ở nhà đăng ký không https, hoặc trỏ chung về máy chủ chính khiến nó hiện trùng nội dung.
Chọn đi đâu cho từng tên, về trang chủ hay giữ đường dẫn, theo dõi lượt vào ra sao, là bài toán thương hiệu thuộc một danh mục khác của trang. Ở đây chỉ bàn phần hạ tầng: DNS, nơi trả mã và chứng chỉ.
Cách một: đặt trên CDN với bản ghi giữ chỗ
Ví dụ giả định với tên miền tenmien-cu.vn cần đưa về tenmien-moi.vn, dùng một CDN có quy tắc chuyển hướng (Cloudflare là trường hợp phổ biến, các CDN khác có tính năng tương đương):
- Thêm tenmien-cu.vn vào CDN và đổi máy chủ tên miền ở nhà đăng ký sang máy chủ tên miền mà CDN cấp. Việc đổi máy chủ tên miền không đổi nhà đăng ký, tên miền vẫn gia hạn ở chỗ cũ.
- Tạo bản ghi A cho tên gốc trỏ về 192.0.2.1 và bật proxy. Đây là địa chỉ thuộc dải dành riêng cho tài liệu theo chuẩn RFC 5737, không thuộc máy chủ nào ngoài đời, nên không có rủi ro lưu lượng đổ nhầm vào máy của ai.
- Nếu muốn có IPv6, tạo bản ghi AAAA trỏ về 100:: (dải loại bỏ theo RFC 6666), cũng bật proxy. Tài liệu của Cloudflare gợi ý chính hai địa chỉ giữ chỗ này cho tên chỉ dùng để chuyển hướng.
- Tạo bản ghi cho www, dạng CNAME về tên gốc hoặc A về cùng địa chỉ giữ chỗ, bật proxy.
- Tạo quy tắc chuyển hướng cho cả hai tên, đích động ghép đường dẫn hoặc đích tĩnh về trang chủ tuỳ quyết định của bạn, mã 301.
- Đợi CDN cấp chứng chỉ tự động cho tên miền, thường trong vài phút tới vài giờ, rồi kiểm https.
Điểm hay của cách này: không có máy chủ nào phải chạy, không có gì để vá lỗi bảo mật, và chuyển hướng vẫn sống khi website chính đổi hosting. Địa chỉ giữ chỗ không bao giờ được liên hệ thật, vì máy chủ biên trả lời trước khi cần tới nó.
Cách hai: một khối cấu hình trên máy chủ web sẵn có
Nếu bạn đã có một máy chủ chạy nginx hoặc Apache cho website chính, thêm một khối cấu hình riêng cho tên miền chuyển hướng là đủ, không cần máy chủ mới. Trên nginx, khối đó gồm hai phần: một khối nghe cổng 80 với hai tên tenmien-cu.vn và www.tenmien-cu.vn, và một khối nghe cổng 443 với cùng hai tên, có đường dẫn tới chứng chỉ. Cả hai khối chỉ có một dòng xử lý: return 301 https://tenmien-moi.vn$request_uri;. Không có thư mục gốc, không có PHP, không có gì khác.
Bản ghi DNS khi đó là bản ghi A của hai tên trỏ về địa chỉ IP của máy chủ. Chứng chỉ có thể xin miễn phí từ Let's Encrypt qua công cụ như certbot, nhưng cần để ý một chi tiết: phương thức xác minh qua HTTP đặt một tệp dưới đường dẫn /.well-known/acme-challenge/ và nơi cấp sẽ tải tệp đó. Nhiều cấu hình loại trừ đường dẫn này khỏi chuyển hướng cho chắc; nếu không loại trừ, hãy thử chạy gia hạn ở chế độ thử để chắc việc xác minh vẫn qua. Phương thức xác minh qua DNS không phụ thuộc chuyển hướng, nên an toàn hơn cho loại tên miền này.
Cách hai cho bạn toàn quyền và có nhật ký truy cập riêng, nhưng đổi lại chuyển hướng chết theo máy chủ, và mỗi lần chuyển hosting phải nhớ mang theo khối cấu hình này. Với vài tên miền thì không đáng kể; với vài chục tên, cách một trên CDN đỡ việc hơn nhiều.
Bản ghi nên có cho một tên miền không website, không gửi thư
Tên miền chỉ dùng để chuyển hướng thường cũng không gửi email. Để kẻ xấu không mạo danh tên đó gửi thư lừa đảo, nên khai báo rõ ràng là tên miền này không gửi thư. Bảng dưới là bộ bản ghi tối thiểu, ví dụ giả định cho tenmien-cu.vn:
| Tên | Loại | Giá trị ví dụ | Mục đích |
|---|---|---|---|
| tenmien-cu.vn | A (proxy) | 192.0.2.1 | Đưa yêu cầu web tới máy chủ biên của CDN |
| www | CNAME (proxy) | tenmien-cu.vn | Để www cũng được chuyển |
| tenmien-cu.vn | TXT | v=spf1 -all | SPF: không máy chủ nào được gửi thư thay tên miền này |
| _dmarc | TXT | v=DMARC1; p=reject | DMARC: thư mạo danh không qua kiểm thì từ chối |
| *._domainkey | TXT | v=DKIM1; p= | Khoá DKIM rỗng: không có chữ ký nào hợp lệ |
| tenmien-cu.vn | MX | 0 . (null MX) | Theo RFC 7505: tên miền không nhận thư |
Nếu tên miền này thực ra vẫn có hộp thư đang dùng, đừng áp bảng trên; hãy giữ nguyên MX, SPF, DKIM hiện có. Bản ghi MX rỗng không phải nhà cung cấp DNS nào cũng nhập được dễ dàng, có thể bỏ qua nếu giao diện không hỗ trợ; ba bản ghi TXT là phần quan trọng hơn.
Những sai sót hay gặp với loại tên miền này
Trỏ chung về máy chủ chính mà không chuyển hướng. Tên cũ trỏ bản ghi A về máy chủ website chính, máy chủ lại cấu hình bắt mọi tên, kết quả là tên cũ hiện nguyên site với địa chỉ cũ trên thanh trình duyệt. Trông như chạy, nhưng là trùng lặp nội dung, và chứng chỉ thường không khớp.
Chỉ cấu hình tên gốc, quên www. Người dùng gõ www.tenmien-cu.vn theo thói quen gặp lỗi không phân giải được tên. Luôn cấu hình cả hai, và kiểm cả hai.
Không có chứng chỉ. Trình duyệt hiện đại tự thử https trước khi người dùng gõ giao thức. Không có chứng chỉ thì người dùng gặp cảnh báo bảo mật trước khi kịp tới mã chuyển hướng; nhiều người dừng lại ở đó.
Để tên miền tự gia hạn bằng thẻ của nhân viên đã nghỉ. Tên miền chuyển hướng ít được nhìn tới, nên hay hết hạn mà không ai biết. Hết hạn rồi bị người khác đăng ký lại, mọi liên kết cũ trỏ về đó trở thành lối vào cho một site lạ. Gom tên miền về một tài khoản công ty, bật tự gia hạn, đặt lịch nhắc.
Trường hợp tên miền con chỉ để chuyển hướng
Không chỉ tên miền riêng, tên miền con cũng hay rơi vào cảnh “chỉ để chuyển hướng”: go.tenmien-moi.vn in trên bao bì để dẫn về trang khuyến mãi, webmail.tenmien-moi.vn để nhân viên khỏi nhớ địa chỉ hộp thư của nhà cung cấp email, cu.tenmien-moi.vn còn sót lại từ hệ thống cũ. Chúng nằm chung vùng DNS với website chính nên dễ cấu hình hơn, nhưng cũng dễ bị quên hơn vì không ai nhìn vào.
Nếu vùng DNS đã đặt trên CDN, cách làm giống hệt cách một: một bản ghi giữ chỗ bật proxy cho tên miền con, một quy tắc chuyển hướng điều kiện theo tên máy. Chứng chỉ thường đã phủ sẵn vì CDN cấp chứng chỉ cho tên gốc và tên miền con cấp một. Tên miền con hai cấp như a.b.tenmien-moi.vn thì không phải lúc nào cũng nằm trong chứng chỉ mặc định, cần kiểm.
Nếu vùng DNS ở nhà đăng ký và website chính trên hosting thường, cách đơn giản là trỏ tên miền con về máy chủ chính và thêm một khối cấu hình chuyển hướng riêng cho nó như cách hai. Đừng trỏ CNAME tên miền con thẳng vào địa chỉ của nhà cung cấp email hay nền tảng khuyến mãi với hy vọng nó tự chuyển; như đã giải thích ở bài về CNAME, phía nhận không biết tên của bạn và sẽ trả lỗi. Cuối cùng, ghi các tên miền con này vào cùng danh sách kiểm định kỳ với tên miền riêng.
Danh sách kiểm sau khi dựng
Chạy các lệnh sau từ máy tính của bạn, mỗi lệnh một dòng, và ghi kết quả vào hồ sơ tên miền:
- curl -sI http://tenmien-cu.vn/ và curl -sI http://www.tenmien-cu.vn/ — đều phải ra 301, Location trỏ đích cuối có https.
- curl -sI https://tenmien-cu.vn/ và bản có www — không lỗi chứng chỉ, cũng ra 301.
- curl -sI https://tenmien-cu.vn/san-pham/abc — đúng hành vi bạn chọn: giữ đường dẫn hay về trang chủ.
- dig +short TXT tenmien-cu.vn và dig +short TXT _dmarc.tenmien-cu.vn — thấy đúng bản ghi SPF và DMARC.
- dig +short NS tenmien-cu.vn — máy chủ tên miền đúng là của CDN hoặc nơi bạn quản lý, không còn trỏ về chỗ cũ.
- Ngày hết hạn của tên miền, người giữ tài khoản, phương thức thanh toán gia hạn — ghi vào cùng hồ sơ.
Mục cuối không phải kỹ thuật, nhưng lại là nguyên nhân phổ biến nhất khiến một tên miền chuyển hướng ngừng hoạt động sau vài năm.
Câu hỏi thường gặp
Có cần mua hosting cho tên miền chỉ dùng để chuyển hướng không?
Không cần. Bạn có thể dùng quy tắc chuyển hướng ở CDN với bản ghi giữ chỗ, hoặc thêm một khối cấu hình vào máy chủ web sẵn có của website chính. Chuyển tiếp ở nhà đăng ký cũng là một lựa chọn cho tên miền ít quan trọng, với các giới hạn về https và đường dẫn.
Địa chỉ 192.0.2.1 có an toàn không, có phải máy chủ của ai không?
Đây là địa chỉ thuộc dải dành riêng cho tài liệu và ví dụ, không được cấp cho máy nào trên Internet. Khi bản ghi bật proxy, máy chủ biên của CDN trả lời trước nên địa chỉ này không bao giờ được kết nối thật. Nếu lỡ tắt proxy, yêu cầu sẽ không tới đâu cả chứ không rơi vào máy của người khác.
Tên miền không gửi thư có thật sự cần SPF và DMARC không?
Nên có. Kẻ gửi thư lừa đảo thích dùng tên miền trông giống thương hiệu thật mà không có bản ghi chống giả mạo, vì máy chủ thư nhận không có căn cứ để từ chối. Hai bản ghi TXT khai báo tên miền này không gửi thư giúp máy chủ nhận loại thư mạo danh dễ hơn.
Có nên dùng mã 302 cho tên miền chuyển hướng không?
Nếu quyết định đã chốt và lâu dài thì dùng 301, để trình duyệt và máy tìm kiếm hiểu tên chuẩn là tên đích. Mã 302 hợp với tên miền chiến dịch sẽ được dùng lại cho mục đích khác sau này, hoặc giai đoạn thử vài ngày trước khi chốt.
Một quy tắc trên CDN có dùng cho nhiều tên miền chuyển hướng cùng lúc được không?
Quy tắc đơn thường gắn với một zone, nên mỗi tên miền cần quy tắc riêng. Danh sách chuyển hướng hàng loạt ở cấp tài khoản có thể chứa dòng của nhiều tên miền, tiện khi bạn có hàng chục tên cần đưa về cùng một nơi.