ChuyenHuong.comChuyển Hướng
Chuyển hướng và SEO

Xoá trang web nên trả 301, 404 hay 410: cách quyết định cho từng loại trang

Gỡ bài viết, trang dịch vụ hay chuyên mục cũ thì trả 301, 404 hay 410: máy tìm kiếm hiểu mỗi mã thế nào, khi nào chuyển hướng, khi nào để trang biến mất.

Vietnamese woman editor at a home office in Hue reviewing old website content on a laptop with a blank screen, stack of paper notes beside her, seen from the side, soft afternoon window light

Khi xoá một trang, trả 301 nếu có một trang khác thay thế sát nghĩa; trả 404 hoặc 410 nếu nội dung đó không còn và không có gì tương đương. Giữa 404 và 410, khác biệt với máy tìm kiếm là nhỏ: cả hai đều dẫn tới việc trang bị gỡ khỏi chỉ mục. 410 nói rõ hơn rằng việc gỡ là cố ý và vĩnh viễn, nên hợp với những đợt dọn có chủ đích.

Câu hỏi khó không nằm ở chọn mã mà ở chỗ phân loại trang: trang nào thật sự có bản thay thế, trang nào chỉ có vẻ liên quan. Bài này đi qua cách máy tìm kiếm đối xử với từng mã, cách phân nhóm trang trước khi xoá, và những lỗi làm đợt dọn nội dung phản tác dụng. Trường hợp riêng của sản phẩm hết hàng có cách xử lý khác, không bàn lại ở đây.

Ba mã nói ba điều khác nhau

Mã 301 nói rằng nội dung đã chuyển vĩnh viễn sang địa chỉ khác. Trình duyệt tự đưa người dùng tới đó, máy tìm kiếm dần thay địa chỉ cũ bằng địa chỉ mới trong kết quả và chuyển phần lớn tín hiệu sang. Điều kiện ngầm là địa chỉ mới phải trả lời đúng câu hỏi mà người ta tìm khi vào địa chỉ cũ.

Mã 404 nói rằng máy chủ không tìm thấy gì ở địa chỉ này, và không cam kết gì về tương lai. Có thể trang chưa từng tồn tại, có thể bị gõ sai, có thể bị xoá. Máy tìm kiếm thấy 404 lặp lại thì gỡ trang khỏi chỉ mục, nhưng vẫn có thể quay lại kiểm tra thỉnh thoảng phòng khi trang sống lại.

Mã 410 nghĩa là "đã mất": máy chủ biết địa chỉ từng có nội dung, và nội dung đó bị gỡ có chủ đích, không quay lại. Theo các phát biểu công khai của người làm ở Google, hệ thống xử lý 404 và 410 gần như nhau về lâu dài; 410 có thể được hiểu là dứt khoát hơn một chút. Vì vậy đừng kỳ vọng 410 làm trang biến mất nhanh hơn nhiều. Giá trị lớn nhất của 410 là với chính đội của bạn: nhìn nhật ký máy chủ, bạn phân biệt được trang cố ý xoá với trang bị gãy do lỗi.

Phân loại trang trước khi xoá

Trước khi đụng tới cấu hình, xuất danh sách các trang định gỡ và xếp mỗi trang vào một dòng dưới đây. Việc phân loại quyết định 90% kết quả.

Loại trangMã nên trảĐiều kiện
Bài cũ đã có bản viết lại đầy đủ hơn301 về bản mớiBản mới trả lời cùng câu hỏi
Trang dịch vụ ngừng, có dịch vụ thay thế gần301 về dịch vụ thay thếNgười tìm dịch vụ cũ sẽ thấy hữu ích
Trang dịch vụ ngừng hẳn, không có gì tương đương410 hoặc 404Có thể kèm trang báo ngừng dịch vụ
Tin khuyến mãi đã hết hạn nhiều năm410Không có liên kết ngoài đáng kể
Trang thẻ, trang tác giả rỗng, trang tìm kiếm nội bộ410 hoặc 404Không ai tìm tới, chỉ tốn lượt thu thập
Trang tuyển dụng đã đóng404 hoặc 410Có thể giữ trang danh sách việc làm còn mở
Bài cũ có nhiều liên kết ngoài, chủ đề còn sốngCập nhật thay vì xoáGiữ địa chỉ, viết lại nội dung
Trang tạm gỡ để sửa, sẽ quay lạiGiữ 200 hoặc 503 ngắn hạnKhông trả 404 cho trang sắp quay lại

Dòng cuối hay bị làm sai: gỡ tạm một trang bằng cách trả 404 trong vài tuần. Nếu máy tìm kiếm ghé đúng lúc đó, trang có thể rơi khỏi chỉ mục và phải chờ được thu thập lại. Bảo trì ngắn thì trả 503 kèm tiêu đề Retry-After là cách được khuyến nghị phổ biến; xem lại tài liệu hiện hành của máy tìm kiếm về thời gian chấp nhận được.

Khi nào 301 là sai dù có vẻ an toàn

Chuyển về trang chủ cho "khỏi mất lượt". Đây là phản xạ phổ biến nhất và cũng phản tác dụng nhất. Người tìm bài hướng dẫn thay lọc máy lọc nước vào trang chủ cửa hàng sẽ thấy lạc đề. Máy tìm kiếm cũng nhận ra: hàng loạt địa chỉ khác nhau dồn về một trang không liên quan thường bị coi là soft 404, tức là trang lỗi đội lốt.

Chuyển về chuyên mục chung chung. Đỡ hơn trang chủ nhưng vẫn yếu nếu chuyên mục không trả lời được câu hỏi cụ thể. Một bài so sánh hai dòng máy may chuyển về chuyên mục máy may chỉ có ích khi chuyên mục đó có nội dung so sánh thật.

Chuyển sang nội dung khác chủ đề nhưng cùng từ khoá. Ví dụ bài về thủ tục cũ đã hết hiệu lực chuyển sang bài quảng cáo dịch vụ làm thủ tục. Người dùng thất vọng, và tín hiệu chuyển sang cũng không bền.

Chuyển hướng hàng loạt bằng quy tắc quá rộng. Một biểu thức chính quy bắt mọi địa chỉ chứa chữ "tin-tuc" rồi đưa hết về một trang có thể nuốt cả những trang đang sống. Viết quy tắc hẹp, thử trên danh sách mẫu trước khi áp.

Trang có liên kết ngoài: khi nào nên cứu thay vì xoá

Một trang có thể ít người vào từ máy tìm kiếm nhưng lại được nhiều nơi khác dẫn tới: bài báo trích nguồn, diễn đàn chia sẻ, trang của trường học hay hiệp hội đưa vào danh sách tài liệu. Những liên kết đó là tài sản tích luỹ qua nhiều năm và khó xin lại. Xoá trắng trang, trả 404, thì người bấm từ các nơi đó gặp trang lỗi, còn tín hiệu mà liên kết mang lại không có chỗ để đi.

Vì vậy, trước khi xoá, tra danh sách liên kết ngoài trỏ tới từng địa chỉ trong công cụ quản trị của máy tìm kiếm hoặc trong công cụ phân tích liên kết bạn đang dùng. Với trang có liên kết từ nguồn thật, có ba lựa chọn theo thứ tự ưu tiên: viết lại nội dung ngay tại địa chỉ cũ cho đúng thời điểm hiện tại; chuyển hướng 301 về trang mới trả lời cùng câu hỏi; hoặc, nếu chủ đề đã chết hẳn, chấp nhận trả mã lỗi.

Ví dụ giả định: một bài năm cũ hướng dẫn thủ tục theo quy định đã thay đổi, được một trang của trường đại học ở Cần Thơ dẫn tới. Thay vì xoá, đội biên tập giữ địa chỉ, viết lại theo quy trình hiện hành, ghi rõ ngày cập nhật ở đầu bài. Người bấm từ trang trường vẫn đến đúng chủ đề và đọc được thông tin đúng. Đây thường là phương án tốt hơn cả 301 lẫn 410, vì không ai phải đi đâu cả.

Ngược lại, đừng giữ trang chỉ vì sợ mất liên kết khi liên kết đó đến từ trang rác hoặc trang tự động sinh. Những liên kết như vậy không mang giá trị đáng kể, giữ trang lỗi thời vì chúng là được ít mất nhiều.

Quy trình dọn nội dung cũ không mất lượt truy cập

Một đợt dọn có chủ đích nên đi theo thứ tự dưới đây. Bỏ bước đo đạc là nguồn của hầu hết các vụ "dọn xong thì tụt".

  1. Xuất danh sách trang ứng viên từ hệ quản trị nội dung, kèm ngày đăng, lượt truy cập 12 tháng gần nhất và số liên kết ngoài trỏ tới.
  2. Đánh dấu các trang vẫn có lượt vào đều đặn hoặc có liên kết ngoài chất lượng. Nhóm này ưu tiên cập nhật hoặc 301, không xoá trắng.
  3. Với mỗi trang muốn 301, ghi rõ địa chỉ đích và một câu lý do vì sao đích đó trả lời được nhu cầu cũ. Không viết được lý do thì đó không phải ứng viên 301.
  4. Gom nhóm còn lại vào danh sách trả 410 hoặc 404. Trên máy chủ, cấu hình cho các địa chỉ này trả đúng mã, kèm một trang báo lỗi thân thiện có ô tìm kiếm và vài đường dẫn chính.
  5. Sửa liên kết nội bộ đang trỏ tới các trang bị xoá, loại chúng khỏi sơ đồ trang, gỡ khỏi menu và khối bài liên quan.
  6. Sau hai đến bốn tuần, mở báo cáo lập chỉ mục và nhật ký máy chủ, kiểm xem có trang nào đang sống bị trả nhầm mã hay không.

Ví dụ giả định: một trang tin địa phương ở Hải Phòng có 12.000 bài, rà ra 3.000 bài thông báo lịch cắt điện, lịch tiêm chủng đã quá hạn nhiều năm. Không bài nào có bản thay thế sát nghĩa, nên cả nhóm trả 410. Riêng 40 bài hướng dẫn có lượt vào ổn định được viết lại tại chỗ.

Trang lỗi 404 cũng cần được thiết kế

Trả mã 404 hay 410 không có nghĩa là để người dùng thấy một trang trắng với dòng chữ kỹ thuật. Trang lỗi tốt nói rõ nội dung không còn, đưa ra ô tìm kiếm, vài đường dẫn tới các chuyên mục chính và, nếu biết, nội dung gần nhất. Quan trọng là trang đó vẫn phải trả đúng mã lỗi trong dòng trạng thái; một trang lỗi đẹp nhưng trả mã 200 chính là soft 404.

Có thể dùng trang báo cho những trường hợp người dùng cần lời giải thích. Ví dụ một dịch vụ ngừng cung cấp: trang cũ trả 410 nhưng nội dung trang lỗi nói rõ dịch vụ đã ngừng từ khi nào và khách cũ liên hệ bộ phận nào để được hỗ trợ. Cách này trung thực với người dùng, còn máy tìm kiếm vẫn hiểu đúng rằng trang đã gỡ.

Đừng để trang lỗi tự chuyển hướng về trang chủ sau vài giây bằng thẻ meta refresh hay JavaScript. Hành vi đó gây khó chịu cho người đang đọc, và trong một số trường hợp làm máy tìm kiếm hiểu lẫn thành chuyển hướng. Nếu muốn dẫn người dùng đi tiếp, để họ tự bấm.

Kiểm tra sau khi áp mã

Sau khi cấu hình, kiểm lại từ góc nhìn của máy, không chỉ nhìn trang trên trình duyệt. Trang hiển thị đúng không có nghĩa là mã trạng thái đúng.

  • Dùng curl với tuỳ chọn chỉ lấy tiêu đề, ví dụ curl -I https://vidu.vn/bai-cu, đọc dòng đầu tiên để thấy mã thật.
  • Với trang 301, kiểm xem đích trả 200 trực tiếp, không qua chuỗi chuyển hướng thứ hai.
  • Với trang 410 hoặc 404, kiểm cả bản có và không có dấu gạch chéo cuối, bản http và https, vì quy tắc có thể chỉ bắt một biến thể.
  • Rà nhật ký máy chủ tuần đầu tiên, lọc các địa chỉ trả 404 có nhiều lượt gọi nhất. Nếu một địa chỉ đang có lượt vào đều từ liên kết ngoài, cân nhắc chuyển sang 301 về trang sát nghĩa.
  • Theo dõi báo cáo lập chỉ mục: số trang "Không tìm thấy (404)" tăng sau đợt dọn là bình thường, không phải lỗi cần sửa, miễn là đó đúng các trang bạn chủ động gỡ.

Câu hỏi thường gặp

Có nhiều lỗi 404 trong Search Console thì có bị giảm hạng toàn site không?

Không. Google đã nhiều lần giải thích rằng lỗi 404 ở các trang không tồn tại là bình thường và không làm hại thứ hạng các trang khác. Chỉ cần chú ý những 404 xảy ra ở trang lẽ ra phải sống, hoặc ở địa chỉ có nhiều liên kết ngoài trỏ tới.

410 có giúp trang biến khỏi kết quả tìm kiếm nhanh hơn 404 không?

Có thể nhanh hơn một chút, nhưng đừng trông chờ khác biệt lớn. Cả hai mã đều dẫn tới việc gỡ khỏi chỉ mục khi máy tìm kiếm thu thập lại. Nếu cần gỡ gấp vì lý do pháp lý hay lộ dữ liệu, dùng công cụ xoá tạm thời trong công cụ quản trị song song với việc trả mã lỗi.

Trang đã xoá vẫn hiện trên Google, phải làm gì?

Trước hết kiểm bằng curl xem trang có thật sự trả 404 hoặc 410 không, vì nhiều nền tảng hiển thị chữ báo lỗi nhưng vẫn trả 200. Nếu mã đúng, chỉ cần chờ máy tìm kiếm thu thập lại; có thể yêu cầu kiểm tra lại địa chỉ trong công cụ kiểm tra URL để đẩy nhanh.

Có nên chuyển hướng 404 về trang chủ bằng plugin để giữ lượt truy cập không?

Không nên làm hàng loạt. Plugin chuyển mọi 404 về trang chủ biến tất cả trang lỗi thành soft 404, che mất lỗi thật và không giữ được tín hiệu nào. Chỉ chuyển hướng từng địa chỉ có đích sát nghĩa, phần còn lại để trả đúng mã lỗi.

Bài viết cũ ít lượt xem có nên xoá để site gọn hơn không?

Ít lượt xem chưa đủ lý do xoá. Nếu bài vẫn đúng, có ích cho một nhóm nhỏ, và không trùng với bài khác, giữ lại không có hại. Nên xoá hoặc gộp khi bài sai, lỗi thời, mỏng, hoặc trùng ý với bài mạnh hơn trên cùng site.

Trả 403 cho trang muốn gỡ có được không?

Không nên dùng 403 thay cho 404 hay 410. Mã 403 nói rằng trang tồn tại nhưng bị cấm truy cập, nên máy tìm kiếm khó hiểu đây là trang đã gỡ. Dùng 403 cho vùng cần đăng nhập hoặc tài nguyên bị cấm, còn trang đã xoá thì trả mã lỗi đúng nghĩa.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138