ChuyenHuong.comChuyển Hướng
Chuẩn hoá HTTPS và www

Tên miền phụ và HTTPS: chuẩn hoá blog, shop, m và những tên miền phụ bị bỏ quên

Mỗi tên miền phụ là một địa chỉ riêng cần HTTPS và chuyển hướng riêng. Cách kiểm kê, quyết định giữ hay gộp, chuyển về thư mục con và dọn tên bỏ hoang.

Small Vietnamese digital agency office in Ho Chi Minh City, three colleagues around a standing desk reviewing sticky notes arranged in a tree shape, laptops closed

Khi một website lên HTTPS, người ta thường chỉ nhớ tới tên chính và www; các tên miền phụ như blog, shop, m, tuyendung hay khuyenmai2019 bị bỏ lại với http, chứng chỉ hết hạn, hoặc nội dung trùng lặp. Mỗi tên miền phụ là một địa chỉ riêng trong mắt trình duyệt và máy tìm kiếm, và cần được quyết định riêng.

Bài này đi từ kiểm kê tên miền phụ đang có, sang bảng quyết định giữ, gộp hay tắt, cách chuyển một tên miền phụ về thư mục con của site chính, và những rủi ro bảo mật khi để tên miền phụ bỏ hoang. Ví dụ dùng tên miền giả định vidu.vn.

Mỗi tên miền phụ là một website riêng trong mắt hệ thống

blog.vidu.vn và vidu.vn/blog có thể chứa cùng một nội dung, nhưng với trình duyệt chúng là hai nguồn gốc khác nhau: cookie không dùng chung theo mặc định, chính sách bảo mật đặt riêng, chứng chỉ phải phủ riêng. Với máy tìm kiếm, tên miền phụ thường được xem như một phần riêng của site, có thể được đánh giá khác với tên chính.

Điều đó không có nghĩa tên miền phụ là xấu. Có những trường hợp tách tên miền phụ là hợp lý: một ứng dụng chạy trên hạ tầng khác hẳn (cổng khách hàng, hệ thống hỗ trợ), một dịch vụ bên thứ ba bạn trỏ CNAME tới, hay một trang dành cho thị trường riêng. Vấn đề là nhiều tên miền phụ sinh ra theo thói quen, mỗi lần có chiến dịch hay dự án là thêm một tên, rồi không ai quản.

Khi chuẩn hoá HTTPS và www cho tên chính, bạn đang đặt ra một quy ước: mỗi nội dung có một địa chỉ duy nhất, qua https. Quy ước đó phải áp cho cả các tên miền phụ, nếu không chúng trở thành những cửa sau: nội dung trùng lặp ở http, trang đăng nhập không mã hoá, hoặc tên còn trỏ về dịch vụ đã huỷ.

Việc đầu tiên vì vậy không phải là cấu hình, mà là biết mình đang có những tên miền phụ nào.

Kiểm kê tên miền phụ đang có

Đừng dựa vào trí nhớ của người quản trị hiện tại. Gom danh sách từ nhiều nguồn rồi đối chiếu:

  1. Xuất toàn bộ bản ghi trong vùng DNS của tên miền từ bảng điều khiển nhà cung cấp DNS. Đây là nguồn đầy đủ nhất về những tên đang trỏ đi đâu.
  2. Tra nhật ký minh bạch chứng chỉ (Certificate Transparency) theo tên miền của bạn. Mọi chứng chỉ công cộng được cấp đều được ghi vào nhật ký này, nên bạn sẽ thấy cả những tên từng có chứng chỉ mà nay có thể đã bị quên.
  3. Xem báo cáo công cụ đo lượt truy cập và công cụ quản trị máy tìm kiếm: tên nào còn có lượt vào, tên nào còn có trang được lập chỉ mục.
  4. Hỏi các bộ phận: marketing (tên chiến dịch), nhân sự (trang tuyển dụng), kỹ thuật (môi trường thử, giao diện lập trình).
  5. Với mỗi tên, ghi lại: trỏ về đâu, ai phụ trách, có https không, chứng chỉ còn hạn bao lâu, đang chuyển hướng hay trả nội dung, có lượt vào không.

Bảng kiểm kê này nên được giữ và cập nhật, không chỉ làm một lần. Mỗi lần thêm hay bỏ một tên miền phụ, ghi một dòng.

Quyết định cho từng tên: giữ, gộp hay tắt

Với mỗi tên trong bảng kiểm kê, chọn một trong bốn hướng. Bảng dưới gợi ý dấu hiệu cho từng hướng, không phải luật cứng.

Hướng xử lýKhi nào phù hợpViệc cần làm
Giữ riêngỨng dụng hoặc dịch vụ khác hẳn site chính, hạ tầng riêngChứng chỉ riêng hoặc ký tự đại diện, chuyển hướng http sang https trên chính tên đó, chọn một tên chuẩn
Gộp vào thư mục conNội dung cùng loại với site chính, ví dụ blog, tin tức, trợ giúpChuyển nội dung, 301 từng địa chỉ cũ về thư mục con tương ứng
Chuyển hướng về trang liên quanTên chiến dịch đã hết, không còn nội dung riêng301 về trang gần nghĩa nhất trên site chính, giữ chứng chỉ để chuyển hướng chạy được bằng https
Tắt hẳnKhông còn lượt vào, không có liên kết trỏ tới, không ai phụ tráchXoá bản ghi DNS, gỡ cấu hình, không để bản ghi trỏ về dịch vụ đã huỷ

Hướng thứ ba hay bị làm ẩu: chuyển mọi thứ về trang chủ. Nếu tên chiến dịch cũ có trang khuyến mãi được chia sẻ nhiều, chuyển nó về trang danh mục sản phẩm tương ứng sẽ có ích cho người bấm vào hơn.

Chuyển một tên miền phụ về thư mục con

Gộp blog.vidu.vn về vidu.vn/blog là một lần chuyển địa chỉ thu nhỏ. Nguyên tắc như mọi lần chuyển: mỗi địa chỉ cũ chuyển 301 về đúng địa chỉ mới tương ứng, một bước, giữ chuỗi truy vấn khi cần. Nếu cấu trúc đường dẫn giữ nguyên, chỉ thêm tiền tố /blog, quy tắc rất đơn giản.

Ví dụ giả định trên nginx, khối server cho tên miền phụ (cả cổng 80 và 443, cổng 443 có dòng chứng chỉ): server_name blog.vidu.vn; và return 301 https://vidu.vn/blog$request_uri;. Một yêu cầu tới http://blog.vidu.vn/bai-viet/cach-lam sẽ đi thẳng tới https://vidu.vn/blog/bai-viet/cach-lam.

Nếu cấu trúc đường dẫn đổi khi gộp (ví dụ hệ cũ có ngày tháng trong đường dẫn, hệ mới thì không), bạn cần bảng ánh xạ từng địa chỉ cũ sang mới, thường xuất từ cơ sở dữ liệu của hai hệ rồi ghép theo định danh bài. nginx có thể đọc bảng ánh xạ bằng chỉ thị map; với số lượng lớn, đây là cách gọn hơn viết hàng trăm quy tắc riêng.

Giữ chứng chỉ cho tên miền phụ cũ còn hiệu lực sau khi gộp. Liên kết cũ dạng https://blog.vidu.vn vẫn còn trên các trang khác, và nếu chứng chỉ hết hạn, những người bấm vào sẽ vấp cảnh báo thay vì được chuyển hướng. Với chứng chỉ tự động, chỉ cần giữ tên đó trong danh sách gia hạn.

Tên m. cho di động: gộp về một giao diện co giãn

Nhiều site làm từ thời trước điện thoại thông minh phổ biến có bản di động riêng ở m.vidu.vn, với chuyển hướng theo thiết bị: máy tính vào m bị chuyển về tên chính, điện thoại vào tên chính bị chuyển sang m. Cách làm này dễ sinh lỗi: nhận diện thiết bị sai, chuyển hướng mọi trang di động về trang chủ di động, chuỗi chuyển hướng dài khi kết hợp với https và www.

Hướng chung hiện nay là một giao diện co giãn theo màn hình, phục vụ cùng một địa chỉ cho mọi thiết bị. Khi gộp, mỗi địa chỉ trên m chuyển 301 về địa chỉ tương ứng trên tên chính, cùng lúc gỡ bỏ chuyển hướng theo thiết bị. Đây cũng là lúc tốt để gộp luôn bước https và www, để http://m.vidu.vn/trang-a đi một bước tới https://vidu.vn/trang-a.

Nếu chưa thể bỏ bản m ngay, ít nhất bản m phải chạy https, chuyển hướng theo thiết bị phải đưa tới đúng trang tương ứng (không về trang chủ), và hai bản phải khai báo quan hệ với nhau theo hướng dẫn hiện hành của máy tìm kiếm cho site di động riêng. Kiểm hướng dẫn mới nhất trước khi làm, vì cách máy tìm kiếm xử lý site di động riêng đã thay đổi nhiều qua các năm.

Một chi tiết hay quên: tên m thường không có trong chứng chỉ chính, vì nó được làm từ trước khi site lên https. Kiểm chứng chỉ cho m trước khi bật chuyển hướng.

Tên miền phụ nội bộ và chính sách HSTS phủ tên miền phụ

Nếu bạn đặt HSTS ở tên gốc với chỉ thị includeSubDomains, trình duyệt sẽ chỉ chịu kết nối bằng https với mọi tên miền phụ của vidu.vn trong suốt thời gian chính sách còn hiệu lực. Với các tên đã chạy https đủ, đó là lớp bảo vệ tốt. Với một tên còn sót, ví dụ một thiết bị trong văn phòng có giao diện quản lý chỉ chạy http dưới tên mayin.vidu.vn, nó sẽ không truy cập được bằng trình duyệt nữa.

Vì vậy bảng kiểm kê tên miền phụ phải xong trước khi bật includeSubDomains, và phải gồm cả những tên chỉ dùng nội bộ, kể cả tên chỉ phân giải trong mạng văn phòng. Một cách tránh xung đột là dùng một tên miền khác hẳn cho hệ thống nội bộ, không đặt dưới tên miền của website.

Bật theo từng nấc: đặt HSTS không có includeSubDomains trước, thời hạn ngắn, theo dõi vài tuần; rồi mới thêm includeSubDomains khi chắc mọi tên miền phụ đã có https. Thời hạn tăng dần theo khuyến nghị phổ biến, bạn nên kiểm tài liệu hiện hành.

Ngược lại, nếu bạn chỉ đặt HSTS ở www.vidu.vn, chính sách đó không phủ tên gốc hay các tên miền phụ khác. Đây là một khác biệt nhỏ nhưng ảnh hưởng tới việc chọn www hay không www làm tên chuẩn.

Tên miền phụ bỏ hoang: rủi ro bị chiếm và cách phòng

Bản ghi trỏ về dịch vụ đã huỷ. Bạn từng trỏ khuyenmai.vidu.vn bằng CNAME tới một dịch vụ dựng trang hoặc lưu trữ bên ngoài, rồi huỷ tài khoản ở dịch vụ đó nhưng quên xoá bản ghi. Ở một số dịch vụ, người khác có thể đăng ký lại đúng tài nguyên đó và nội dung của họ sẽ hiện dưới tên miền của bạn. Tình trạng này thường được gọi là chiếm quyền tên miền phụ.

Hệ quả. Kẻ chiếm có thể đăng trang lừa đảo mang tên miền của bạn, có khi còn xin được chứng chỉ hợp lệ cho tên đó, và đọc được cookie nếu site chính đặt cookie cho cả tên miền gốc. Uy tín và người dùng của bạn bị ảnh hưởng trực tiếp.

Phòng. Thứ tự khi ngừng một dịch vụ bên ngoài: xoá bản ghi DNS trước, rồi mới huỷ tài khoản ở dịch vụ. Định kỳ rà các bản ghi CNAME trong bảng kiểm kê, tên nào trỏ về dịch vụ không còn dùng thì xoá.

Phát hiện. Một tên miền phụ trả về trang báo lỗi của nhà cung cấp kiểu "không tìm thấy tài khoản" hay "trang này chưa được cấu hình" là dấu hiệu bản ghi đang treo. Kiểm danh sách tên định kỳ bằng curl và để ý những phản hồi như vậy.

Cookie. Hạn chế đặt cookie với thuộc tính Domain bằng tên miền gốc nếu không thật cần, để một tên miền phụ có vấn đề không đọc được cookie của site chính.

Câu hỏi thường gặp

Tên miền phụ có cần chứng chỉ riêng không?

Mỗi tên miền phụ cần được phủ bởi một chứng chỉ hợp lệ, có thể là chứng chỉ riêng, chứng chỉ nhiều tên hoặc chứng chỉ ký tự đại diện một cấp. Tên miền phụ chỉ dùng để chuyển hướng cũng cần, nếu có ai truy cập bằng https.

Nên dùng tên miền phụ hay thư mục con cho blog?

Nếu blog cùng chủ đề và cùng hạ tầng với site chính, thư mục con giúp quản lý một địa chỉ, một chứng chỉ, một bộ cấu hình. Tên miền phụ hợp hơn khi blog chạy trên hệ thống hoặc dịch vụ hoàn toàn khác.

Chuyển tên miền phụ về thư mục con có mất lượt truy cập không?

Nếu mỗi địa chỉ cũ chuyển 301 đúng về địa chỉ mới tương ứng và giữ chứng chỉ cho tên cũ, lượt truy cập thường chuyển theo sau một thời gian dao động. Dồn mọi thứ về trang chủ mới là nguyên nhân mất lượt vào.

Làm sao biết công ty mình có những tên miền phụ nào?

Xuất toàn bộ bản ghi từ vùng DNS, tra nhật ký minh bạch chứng chỉ theo tên miền, xem báo cáo công cụ đo lượt truy cập và hỏi các bộ phận. Đối chiếu các nguồn để có danh sách đầy đủ.

Bật HSTS includeSubDomains có rủi ro gì?

Trình duyệt sẽ từ chối kết nối http tới mọi tên miền phụ trong thời gian chính sách có hiệu lực. Tên miền phụ nào chưa có https, kể cả thiết bị nội bộ, sẽ không truy cập được. Kiểm kê xong mới bật.

Tên miền phụ không dùng nữa nên xử lý thế nào?

Nếu còn lượt vào hoặc liên kết, chuyển 301 về trang liên quan và giữ chứng chỉ. Nếu không, xoá bản ghi DNS. Luôn xoá bản ghi trước khi huỷ dịch vụ bên ngoài mà bản ghi đó trỏ tới.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138